Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Cumhuriyet (gazete)

VikiSosyalizm sitesinden
(Cumhuriyet gazetesi sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Gazetenin logosu

Cumhuriyet gazetesi, Yunus Nadi öncülüğünde 7 Mayıs 1924'te kurulan günlük gazetedir. Görüşleri "Kemalizm ve sosyal demokrasi" [1] üstünedir.

Gazetenin tirajı 55.000 civarındadır [2]

Nazi Almanyası'na destek

Hitler ve İsmet İnönü kapaklı Cumhuriyet gazetesi
İsmet İnönü'nün faşist İtalya Krallığı'na ziyaretini manşet yapan Cumhuriyet gazetesi
Kore Savaşı'na asker gönderilmesini öven gazete manşeti


Gazete II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası'nı ve faşist İtalya Krallığı'nı destekleyen yazılar yayınladı. Bazı kaynaklar bunun nedeninin ideolojik yakınlığın yanında aynı zamanda ekonomik olduğunu bildirmektedir, çünkü Yunus Nadi savaş sırasında bulunması zor olan gazete baskı kağıdını Almanya'da daha ucuz olduğu için oradan ithal ediyordu. [3]

Olaylara karşı tutumu

  • Gazete, 1946'dan 1954'e kadar Demokrat Parti'yi (DP) destekledi, 1954'ten sonra DP'ye cephe aldı. [kaynak belirtilmeli]
  • 27 Mayıs Darbesi'ni açıkça destekledi. 27 Mayıs 1960'daki manşeti şu şekildeydi: "Kahraman Türk ordusu bütün memlekette dün gece sabaha karşı idareyi ele aldı, maksat tarafsız bir idarenin nezaret ve mürakebesi altında süratle yeni seçimlere gitmek ve bu adil seçimler neticesinde hangi taraf kazanırsa idareyi onun ellerine devretmektir. Askeri idare bildiriliyor: Bütün ittifaklarımıza bağlıyız, NATO'ya ve CENTO'ya inanıyoruz ve bağlıyız. Cumhurbaşkanı, meclis başkanı ve bakanlar ordumuzun muhafazası altına alındı."
  • 12 Eylül Darbesi'ni önce destekledi, 1982 sonlarına doğru eleştiriye başladı. 12 Eylül 1980 nüshası birinci sayfa başlıkları şöyleydi: "Parlamento ve hükümet feshedildi. Silahlı kuvvetler yönetime el koydu. Tüm yurtta sıkıyönetim ve sokağa çıkma yasağı kondu. Parlamento üyelerinin dokunulmazlığı kaldırıldı."
  • Gazete, Temmuz 1940'ta çıkan bir makaleden sonra, yurt dışından yardım almak ve millî çıkarları desteklememek suçlamasıyla üç ay boyunca kapatılma cezası almıştır. [3]

Öldürülen yazarları

1978 yılından bu yana, Cumhuriyet yazarlarına yönelen suikast saldırıları sonucu 7 yazar öldürüldü, 1 yazar da felç oldu. Bu yazarların isimleri şöyledir; [4]

  • Server Tanilli, İstanbul Üniversitesi Anayasa Kürsüsü Doçenti ve yazar , 7 Nisan 1978 günü evine giderken uğradığı silahlı saldırı sonucu felç oldu.
  • Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Sosyoloji Enstitüsü Başkanı ve yazar, 7 Aralık 1979 tarihinde Levent'te bulunan bir İETT durağında, silahlı dört kişi tarafından öldürüldü. [5]
  • Ümit Kaftancıoğlu, TRT yapımcısı ve yazar, Tütengil'in cenazesinde çıkan olaylarda yaralandı, 11 Nisan 1980 günü Mecidiyeköy'de iki kişinin silahlı saldırısına uğrayarak hayatını kaybetti.
  • Prof. Dr. Bahriye Üçok, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi eski öğretim üyesi ve SHP Parti Meclisi Üyesi, 6 Ekim 1990 tarihinde evine gönderilen bir kargo paketinin patlamasıyla öldü.
  • Uğur Mumcu, gazeteci ve yazar, 24 Ocak 1993 tarihinde Ankara'daki evinin önünde park ettiği otomobiline binerken patlayan bomba sonucu öldürüldü.
  • Onat Kutlar, sinemacı ve yazar, 30 Aralık 1994'te The Marmara Oteli'nin pastanesinde meydana gelen patlama sonucu ağır yaralandı ve olaydan 12 gün sonra yaşamını yitirdi.
  • Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı, Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Başkan Yardımcısı, eski kültür bakanı ve Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi, 21 Ekim 1999 günü Ankara'daki evinin önünde uğradığı bombalı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Gazete, olayın bir gün ardından yayımlanan "Fotoğrafın üzerindeki çarpı" manşetli haberinde, "Türkiye'yi ortaçağ karanlığına sürüklemek isteyen gericiler, Cumhuriyetin aydınlanmacı, ilerici yazarlarını" her zaman hedef gösterdiklerini vurguladı.

Kaynakça