Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Ekonomizm

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Ekonomizm, yüzyılın sonlarına doğru Rus sosyal-demokrasi hareketi içinde beliren oportünist bir eğilimde, enternasyonal oportünizmin Rusya'daki türüdür. Ekonomistler, işçi sınıfı hareketinin hedeflerini, daha yüksek ücretler, daha iyi çalışma koşulları, vb. için savaşım vermekle sınırlıyorlar, siyasal savaşımın, liberal burjuvaziye bırakılmasını savunmuşlardır. Bununla birlikte ekonomistler, işçi sınıfı partisinin önder rolü oynamasına karşıydılar. İşçi sınıfı hareketinin kendiliğindenliğini ve devrimci teorinin önemini küçültüyorlar, işçi sınıfı hareketine sosyalist bilinci getirmek üzere bir marksist partinin gereğini yadsıyorlar, yolu burjuva ideolojisine açıyorlardı. Sosyal-Demokrat Parti saflarındaki dağınıklığı, keşmekeşi, sınırlı amatörce yaklaşımı savunuyorlar, merkezileşmiş bir işçi sınıfı partisinin yaratılmasına karşı çıkıyorlardı. [1]

Ayrıca Ekonomistlere karşı İskra gazetesi de büyük rol oynamıştır. [1]

Ekonomizm hakkında düşünceler

Ekonomizm konusunu bir çok marksist düşünür incelemiştir.

Lenin

Lenin'in ekonomist görüşlere yönelttiği geniş kapsamlı bir eleştiri, onun "Rus Sosyal-Demokratlarının Bir Protestosu", "Rus Sosyal-Demokrasisinde Yoz Bir Eğilim", "Yeri Gelmişken Profession de Foi" ve "Ekonomizmin Savunucularıyla Bir Konuşma" başlıklı yazılarında (Collected Works, vol. 4, s. 167-182, 255-285, 286-296 ve vol 5, s. 313-320) bulunabilir. Lenin'in "Ne Yapmalı?" adlı yapıtının [2]) ekonomizmin ideolojisini bozguna uğrattığı belirtilmektedir. [3]

İbrahim Kaypakkaya

"Ekonomizm, işçi sınıfının kendiliğinden gelme hareketini yüceltme, putlaştırma teorisidir. Ekonomizm, siyasi mücadeleyi reddetmeyen, fakat kendiliğinden-gelme siyasi mücadelenin bilinçsizliği önünde boyun eğen, yani, proleter devrimci politikayı, trade-unioncu politika derekesine düşüren bir akımdır. Ekonomizmin benimsediği politika, işçilerin içinde bulundukları şartlardan ileri gelen acıların hafifletilmesini sağlamaya yönelir. Hükümetten gerekli kanunların çıkarılmasını talep ve bunun için mücadeleyi kabul eder. Ama bu politika, işçileri sermayenin boyunduruğunda tutan şartların ortadan kaldırılmasını hedef almaz.

Ekonomizm, işçilerin sınıf bilincini geliştirmek için, iktisadi mücadeleyi biricik ya da başlıca temel sayar. Ekonomizm, iktisadi mücadelenin yığınları aktif siyasi mücadeleye çekmek için en geniş uygulama alanı ve bir araç olduğunu iddia ederek, siyasi ajitasyonun kapsamını, işçilerin siyasi bilincinin gelişmesini hiçbir zaman sağlayamayacak olan dar bir çerçeve içinde sınırlandırır. Bütün yönleri ile siyasi ajitasyon yerine, "aşamalı bilinçlendirme teorisi"ni koyar; önce ekonomik mücadele bilinci, sonra bu mücadele sınırları içinde kazanılan siyasi bilinç(!). "Bir grevden sonra, hiç değilse birkaç grevden sonra, hükümet polisi ve jandarmayı karşılarına çıkarınca, yığınlar kısa vadeli çıkarlarını anlamaya başlıyorlar" iddiası, ekonomistlerin, oportünizmin teorisi olan "aşamalı bilinçlendirme teorisi"nin tipik bir örneğini teşkil eder.

Ekonomizm "işçi sınıfının dikkatini, gözlem imkânlarını ve bilincini" yalnız işçi sınıfı üzerine, işçi sınıfının iktisadi mücadelesi üzerine çeker. "Salt işçi hareketi" taraftarıdır; işçi olmayan her aydına, sosyalist de olsa, düşman gözüyle bakar. Böylece işçi sınıfının "çağdaş toplumun bütün sınıfları arasında karşılıklı ilişkiler hakkında tam bir bilgi, … siyasi hayatın tecrübesine dayanan bir bilgi" sahibi olmasını önler." [4]

Kaynakça

  1. https://www.wikisosyalizm.org/Lenin_-_Marksizmin_Bir_Karikat%C3%BCr%C3%BC_ve_Emperyalist_Ekonomizm V. Lenin, Marksizmin Bir Karikatürü ve Emperyalist Ekonomizm Sol Yayınları, Birinci Baskı, Mart 1979
  2. V. Lenin, Collected Works, vol 5, s. 347-529
  3. https://www.wikisosyalizm.org/Stalin_-_Leninizmin_%C4%B0lkeleri
  4. https://www.wikisosyalizm.org/%C4%B0brahim_Kaypakkaya_-_Se%C3%A7me_Eserler:%C4%B0%C5%9F%C3%A7i-K%C3%B6yl%C3%BC_Hareketleri_ve_Proleter_Devrimci_Politikas%C4%B1 İbrahim Kaypakkaya - Seçme Eserler:İşçi-Köylü Hareketleri ve Proleter Devrimci Politikası