Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Faşizm

VikiSosyalizm sitesinden
(Faşist sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Bu madde bir taslaktır.
Maddenin içeriğini geliştirerek VikiSosyalizm'e katkıda bulunabilirsiniz.
Faşizmin uluslararası simgesi haline gelmiş Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin bayrağı

Faşizm, (Alm. Faschismus; Fr. Fascisme; İng. Fascism; İtalyanca Fascismo. Latince’de demet, sağlam olsun diye sıkı sıkı sarılmış bir grup çubuktan oluşan sopa anlamına gelen Fascis’ten) türemiş bir sözcük olup, en yaygın anlamıyla milliyetçi ve ırkçı bir yönetim sistemidir.

Faşizm, finans-kapitalin en gerici, en şoven ve en emperyalist unsurlarının açık terörcü diktatörlüğüdür.[1] Dimitrov'un bu tanımı komünistlerce genel hatlarıyla kabul görmektedir.

Faşizmin gelişimi; ilk olarak Mussolini tarafından Ulusal Faşist Parti'nin kurulmasıyla ortaya çıkmıştır. 20. yüzyılın başlarında Benito Mussolini'nin sistemini örnek alarak doğan nasyonal sosyalizm ve falanjizm gibi akımlar faşist rejimler olarak nitelendirilmiştir. [kaynak belirtilmeli] Otoriter devletçilik anlayışı üzerine kurulu köktenci bir sistemdir.[2]

Liberalizm, sosyalizm, komünizm gibi akımların karşısında olan faşist anlayış, aynı zamanda sahip olduğu militar yapıdan aldığı güçle, ırkçılığı da içinde barındırır.

Faşizm, bir kapitalist devlet biçimi olarak burjuva (sermaye) demokrasisinin karşıtı ayrı bir rejim biçimi değildir. Siyasal şiddeti, savaşı ve emperyalizmi amacına ulaşmakta bir araç olarak görür ve kullanır. 1922 yılından itibaren İtalya'da resmi ideoloji olarak yürütülmüştür. Kendisiyle eş zamanlı olarak ortaya çıkan nasyonal sosyalizm ve falanjizm gibi akımlar da amaç ve uygulamalar bakımından bir İtalyan ideolojisi olan faşizme yakın oldukları için faşizme bağlı siyasî hareketler olarak tanınmışlar ve günümüzde nassyonal sosyalizmle faşizm özdeşleşmiştir. [kaynak belirtilmeli]

İtalya’nın yanında Almanya’da 1933’den itibaren Adolf Hitler’in nasyonal sosyalizmi, 1939’dan itibaren İspanya’da Francisco Franco’nun falanjizmi, 1933’den itibaren Portekiz’de Salazar diktatörlüğü en bilinen ve en güçlü faşizm etkilenmeli diktatörlüklerdir. İkinci Dünya Savaşı boyunca Almanya ve İtalya’nın desteklediği faşist rejimler Macaristan ve Romanya’da iktidarda bulunmuştur. [3]

“Faşizan” Kavramı

Faşizan olarak faşizmle ilişkili ya da faşizme benzeyen ama yumuşatılmış bir biçimi ifade eden tutumlar kastedilir. Bazen bir politik sistemin ya da ideolojinin tekil bileşenleri faşizan olarak değerlendirilir. Böylece söz konusu sistemin ya da ideolojinin faşistçe eğilimlerinden bahsedilir. Kavram daha çok polemik amaçlı, karşıtın otoriter davranışını suçlamaya yönelik kullanılır.

Faşizmin 14 Karakteristik Özelliği

Siyaset bilimci Dr. Lawrence Britt, 20. yüzyılın tipik faşist rejimlerini (Hitler'in Almanya'sı, Mussolini'nin İtalya'sı, Franco'nun İspanya'sı, Suharto'nun Endonezya'sı, Pinochet'nin Şili'si) inceleyerek faşizmin 14 karakteristik özelliğini şöyle tespit etmiştir: [4]

  • İnsan haklarının aşağılanması ve hor görülmesi
  • Düşmanların/günah keçilerinin birleştirici bir neden olarak tanımlanması
  • Ordunun ve militarizmin yüceltilmesi
  • Kitle iletişim araçlarının kontrol altına alınması
  • Ulusal güvenlik takıntısı
  • Din ve yönetimin içiçe geçmesi
  • Cinsel ayrımcılığın şahlanışı
  • Özel sermayenin gücünün korunması
  • Emek gücünün baskı altına alınması
  • Suç ve cezalandırma ile baskı altına alma
  • Aydınların ve sanatın küçümsenmesi
  • İnsan kayırma ve yozlaşmada sınır tanımama
  • Hileli seçimler
  • Güçlü ve sürekli milliyetçilik: Faşist rejimler, sürekli olarak vatansever şiarlar, sloganlar, semboller, marşlar ve diğer şeyleri kullanma eğilimindedir.

Kaynaklar