Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Hikmet Kıvılcımlı

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Hikmet Kıvılcımlı
Mustafa Kemal Atatürk'ün Hikmet Kıvılcımlı'nın yazılarını zararlı ilan ederek sansürleme belgesi
Hikmet Kıvılcımlı'nın bir gazetedeki tutuklanma haberi
Kemal Tahir, Nâzım Hikmet ve Hikmet Kıvılcımlı, Çankırı Cezaevi'nde

Hikmet Ali Kıvılcımlı, (d. 1902, Priştine - ö. 1971, Belgrad) komünist kuramcı, yazar, yayıncı ve çevirmen.

VikiSosyalizm'deki Makaleleri

Gençlik

Babası Priştine'de posta telgraf müdürü Hüseyin Bey, annesi Münire Hanım'dır. 17 yaşında gönüllü olarak Kurtuluş Savaşı'na katıldı, Yörük Ali Efe örgütünde Kuvayı Milliye gönüllüsü oldu, Köyceğiz Kuvayı Milliye Askerî Kumandanlığı görevinde bulundu. Liseyi Vefa Lisesi'nde okuduktan sonra sınavla İstanbul Tıp Fakültesi'ne girdi. Öğrencilik süresince direniş faaliyetlerini sürdürdü, Kurtuluş, Aydınlık gibi yayınlar yoluyla giderek komünist fikirlerle tanıştı ve 1921 yılında Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyesi oldu. [1]

Siyasi yaşamı

1925'de TKP'nin Beşiktaş Akaretler'de gerçekleştirdigi 2. kongrede TKP Merkez Komitesi'ne seçildi. Merkez Komite içerisinde gençlik sorumlusu olarak görev aldı. Aynı yıl Aydınlık gazetesinde ilk yazıları yayınlanmaya başladı. 1925'ten hayatının sonuna kadar kadar sürekli kovuşturmalara, işkencelere maruz kaldı ve toplam 22,5 yıl hapis yattı. [2]

1925 yılında Kürt ayaklanmaları ile çıkan Takrir-i Sükûn Kanunu çıktıktan sonra İstiklal Mahkemesi'nde yargılandı ve 10 yıl kürek cezası aldı. 1 yıl hapis yattıktan sonra çıkan afla serbest kaldı. 1927 yılında Vedat Nedim Tör ve Şevket Süreyya Aydemir'in partiden ayrılması ve parti arşivini polise teslim etmesi ile diğer parti üyeleriyle birlikte tutuklandı. 3 ay tutuklu kaldı.

1929 yılında İsmail Bilen'in (Laz İsmail) İzmir Davası'ndaki provokasyonu nedeniyle 4,5 yıl yeni bir mahkumiyet aldı. [3] 1938 yılında Nazım Hikmet'le birlikte yargılandığı Donanma Davası'nda 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 1950'de Demokrat Parti'nin çıkardığı af yasasıyla tahliye edildi. 1951'de TKP'ye yönelik büyük tutuklama kampanyasının dışında kaldı ve bir grup arkadaşıyla birlikte 1954'te kurduğu legal Vatan Partisi'nin genel başkanlığını üstlendi. 1957 yılının sonunda Başbakan Adnan Menderes’in bizzat talimatıyla Hikmet Kıvılcımlı ve 25 partili tutuklandı ve parti kapatıldı. 1958 yılının sonunda tahliye olup, 1961 yılında sonuçlanan yargılamada ise partililer ve Kıvılcımlı beraat ettiler. [4]

Kıvılcımlı 27 Mayıs 1960 tarifinde askerler tarafından yönetime el konulmasını çağdaşlarının darbe tanımlamasından ayrışarak, politik devrim olarak nitelendirmiş hatta bu görüşünü 1971 yılında dönemin SSCB lideri Brejnev'e yazdığı mektupla paylaşmıştır. [4] Hikmet Kıvılcımlı, 28 Mayıs 1960’da, Milli Birlik Komitesi Başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet ve Hükümet Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel’e şu telgrafı çekmiştir; [5]

"Tarihimizde daima kuvvetle çarpan kalbimizin; 
yiğit ordumuzun kötülüğe baş eğdirişini huşûla selamlarım.
İkinci Kuvvayı Milliye Gazanız kutlu olsun.
Gerçek demokraside Allah yanıltmasın.

Vatan Partisi Genel Başkanı
Dr. Hikmet Kıvılcımlı"

1965 yılında Tarihsel Maddecilik Yayınları'nı kurdu ve yönetti, Marx, Engels ve Lenin'in eserlerinden birçok çeviriler yaptı ve yayınladı, Kapital'in bir bölümünü çevirdi. [6] 1967'de İşsizlik ve Pahalılıkla Savaş Derneği'ni (İPSD) kurdu. İktisattan antropolojiye, Marksist düşüncenin tarihsel ve kuramsal gelişiminin açıklanmasına ve Türkiye'de bir işçi sınıfı devriminin strateji ve taktik sorunlarına kadar çeşitli konularda çok sayıda telif eseri ve Aydınlık, Türk Solu, (kendisinin kurduğu) Sosyalist, Ant gibi dergilerde makaleleri yayınlandı. [7] En önemli eserleri olan Tarih Tezi kitabını 1965, Yol: TKP'nin Eleştirel Tarihi kitabını da 1932 yılında yazdı. Ancak Yol serisi ölümünden sonra yayınlanabildi. 1971 yılında ağır hasta olduğu için yoldaşları tarafından tedavi için yurt dışına çıkarıldı. 11 Ekim 1971'de Belgrad'da öldü. [8]

Eserleri

Politik

  • Oportunizm Nedir ?
  • Halk Savaşının Planları
  • Devrim Zorlaması Demokratik Zortlama
  • Eyüp Konuşması
  • Türkiye Köyü Ve Sosyalizm
  • Devrim Nedir?
  • Üretim Nedir?
  • Genel Olarak Sosyal Sınıflar ve Partiler
  • Anarşi Yok! Büyük Derleniş!
  • Türkiye’de Sınıflar ve Politika
  • Kısaca Marksizm Düşünüşü
  • Diyalektik Materyalizm
  • Finans-Kapital Ve Türkiye
  • Durum Yargılaması
  • Diyalektik Materyalizm Nedir? Nasıl Kullanılır? Ne Değildir
  • Üç Seminer
  • Metafizik Sosyolojiler
  • Fetih ve Medeniyet
  • Türkiye’de Kapitalizmin Gelişimi
  • 27 Mayıs ve Yön Hareketinin Sınıfsal Eleştirisi
  • Allah – Peygamber – Kitap
  • Anılar
  • Bilimsel Sosyalizmin Doğuşu
  • Brejnev’e Mektup
  • Cennet
  • Deccal Kapımızı Nasıl Çalıyor ?
  • Dinin Türk Toplumuna Etkileri
  • Ho Amca’nın Düşündürdükleri
  • İlkel Sosyalizmden Kapitalizme İlk Geçiş: İngiltere
  • İlkel Sosyalizmden Kapitalizme Son Geçiş: Japonya
  • İnkilapçı Münevver (Devrimci Aydın) Nedir?
  • İşçi Sınıfı Partisi’ne giriş
  • İşçi Sınıfının Tarihçil Görevi
  • Kadın Sosyal Sınıfımız
  • Kim Suçlamış?
  • Osmanlı Tarihi (“Hüseyin Himmet Kırşehirli”)
  • Osmanlı Tarihinin Maddesi
  • Sosyalizmimiz ve Devletçiliğimiz
  • Şeyh Bedreddin
  • Tarih Tezi
  • Tarih-Devrim-Sosyalizm
  • Toplum Biçimlerinin Gelişimi
  • Uyarmak İçin Uyanmalı – Uyanmak İçin Uyarmalı
  • Vatan Partisi Tüzük ve Programı
  • Genel Düşünceler
  • Partide konaklar ve konuklar
  • Yakın Tarihten
  • Stateji Plan/Düşman:Burjuvazi/Müttefik:Köylü/Türkiye’de Ulusal Sorun/Legaliteyi istismar
  • İhtiyat Kuvvet Milliyet (Şark)
  • Taktik Ana Halkası: Legaliteyi İstismar
  • Parti ve Fraksiyon
  • Komün Gücü
  • Bergsonizm

Yazın

  • Nam Veren Vietnam
  • Türkçe’nin Üreme Yolları ve Dil Devrimciliğimiz
  • Soğan Ekmek Kongresi
  • Edebiyatı Cedide'nin Otopsisi

Kaynakça

Dış bağlantılar