Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

I. Dünya Savaşı

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Ambox rewrite orange.svg.png Bu madde bir taslaktır.
Maddenin içeriğini geliştirerek VikiSosyalizm'e katkıda bulunabilirsiniz.

Katkıda bulunmak için sayfanın üstünde yer alan Değiştir sekmesine tıklayınız.


I. Dünya Savaşı
WWImontage.jpg
Saat yönünde: Batı cephesinde siperler; siperleri geçen İngiliz Mark IV tankı; Çanakkale Deniz Harekâtlarında İngiliz Kraliyet Donanma gemisi HMS Irresistible mayına çarpmış batarken; gaz maskeleriyle bir Vickers makineli tüfek ekibi ve Alman Albatros D. III uçakları
Tarih 28 Temmuz 1914 – 11 Kasım 1918
Bölge Avrupa, Afrika, Orta Doğu, Asya, Kafkasya ve Pasifik Okyanusu
Sonuç
Taraflar
İtilaf Devletleri:

Fransa Fransa
Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Şablon:Ülke veri Rusya İmparatorluğu Rusya (1914-17)
Şablon:Ülke veri İtalya Krallığı İtalya (1915-18)
Amerika Birleşik Devletleri ABD (1917-18)
Şablon:Ülke veri Romanya Romanya (1916-18)
Şablon:Ülke veri Japonya Japonya
Şablon:Ülke veri Sırbistan Sırbistan
Belçika Belçika
Şablon:Ülke veri Yunanistan Krallığı Yunanistan (1917-18)
Portekiz Portekiz (1916-18)
Şablon:Ülke veri Karadağ Krallığı Karadağ (1914-16)
ve diğerleri

İttifak Devletleri:

Alman İmparatorluğu Almanya
Şablon:Ülke veri Avusturya-Macaristan Avusturya-Macaristan
Şablon:Ülke veri Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı
Şablon:Ülke veri Bulgaristan Krallığı Bulgaristan (1915-18)

Komutanlar
Fransa Aristide Briand

Fransa Georges Clemenceau
Fransa Joseph Joffre
Fransa Ferdinand Foch
Şablon:Ülke veri Rusya İmparatorluğu II. Nikolay
Şablon:Ülke veri Rusya İmparatorluğu Mihail Vasilyeviç Alekseyev
Şablon:Ülke veri Rusya İmparatorluğu Aleksey Brusilov
Birleşik Krallık Herbert Henry Asquith
Birleşik Krallık Herbert Kitchener
Birleşik Krallık David Lloyd George
Şablon:Ülke veri İtalya Krallığı Antonio Salandra
Şablon:Ülke veri İtalya Krallığı Paolo Boselli
Şablon:Ülke veri İtalya Krallığı Vittorio Emanuele Orlando
Amerika Birleşik Devletleri Woodrow Wilson
Amerika Birleşik Devletleri Tasker H. Bliss
Amerika Birleşik Devletleri Peyton C. March

Alman İmparatorluğu II. Wilhelm

Alman İmparatorluğu Theobald von Bethmann-Hollweg
Alman İmparatorluğu Erich Ludendorff
Alman İmparatorluğu Paul von Hindenburg
Alman İmparatorluğu Liman von Sanders
Şablon:Ülke veri Avusturya-Macaristan Franz Joseph
Şablon:Ülke veri Avusturya-Macaristan I. Karl
Şablon:Ülke veri Osmanlı İmparatorluğu V. Mehmed
Şablon:Ülke veri Osmanlı İmparatorluğu Enver Paşa
Şablon:Ülke veri Osmanlı İmparatorluğu Mustafa Kemal
Şablon:Ülke veri Bulgaristan Krallığı I. Ferdinand
Şablon:Ülke veri Bulgaristan Krallığı Nikola Zhekov

Güçler
İtilaf Devletleri[1]

Fransa 8,660,000
Şablon:Ülke veri Rusya İmparatorluğu 12,000,000
Birleşik Krallık 8,841,541
Şablon:Ülke veri İtalya Krallığı 5,093,140
Amerika Birleşik Devletleri 4,743,826
Şablon:Ülke veri Romanya 1,234,000
Şablon:Ülke veri Japonya 800,000
Şablon:Ülke veri Sırbistan Krallığı 707,343
Belçika 380,000
Şablon:Ülke veri Yunanistan Krallığı 250,000
Portekiz 200,000
Şablon:Ülke veri Karadağ Krallığı 50,000
Toplam: 42,959,850

İttifak Devletleri[1]

Alman İmparatorluğu 13,250,000
Şablon:Ülke veri Avusturya-Macaristan 7,800,000
Şablon:Ülke veri Osmanlı İmparatorluğu 2,998,321
Şablon:Ülke veri Bulgaristan Krallığı 1,200,000
Toplam: 25,248,321

Kayıplar
Hayatını Kaybeden Asker:
5,525,000
Yaralı Asker:
12,831,500
Kayıp Asker:
4,121,000
Toplam:
22,477,500
Hayatını Kaybeden Asker:
4,386,000
Yaralı Asker:
8,388,000
Kayıp Asker:
3,629,000
Toplam:
16,403,000

I. Dünya Savaşı (I. Emperyalist Paylaşım Savaşı ya da I. Dünya Harbi), 28 Temmuz 1914'de başlayan ve 11 Kasım 1918'de sona eren Avrupa merkezli küresel savaş.[kaynak belirtilmeli]

Savaş Öncesi Durum

1800’lü yılların sonlarında tüm dünya toprak bakımından emperyalist ülkeler arasında paylaşılmıştı. İngiltere başta olmak üzere o dönemin önde gelen sömürgeci güçleri tüm dünyanın yarısından fazlasını sömürgeleştirmişlerdi. Tüm bunlara bir de Osmanlı İmparatorluğu ve Çin gibi yarı-sömürge durumundaki ülkeler eklenirse denebilir ki, yeryüzünün tamamı doğrudan ya da dolaylı olarak birkaç emperyalist ülkenin kontrolü altındaydı.

Fakat kapitalizmin girdiği yeni bir evre olarak emperyalizm, bu sömürgeler üzerinde yükselse de, esasen ona damgasını vuran sömürgecilik olmamıştır. Aksine dönemin yükselen yıldızları olarak emperyalizm evresinin özsel eğilimlerini en çok yansıtan ABD ve Almanya’nın, eski oyuncular olan İngiltere ve Fransa kadar sömürgesi yoktu. Özellikle ABD sömürgelere bağımsızlıklarının verilmesi gerektiğini bile söylüyordu. Artık söz sırası, devletleri kendi emir kulu haline getirmiş, sanayiyi ve banka sermayesini kendi tekeline almış olan finans kapitalde (mali sermayede) idi.

20. yüzyıla gelindiğinde, birçok ülkenin büyük tekelleri kendi aralarında anlaşarak çokuluslu kartelleri oluşturmuşlar ve bunlar da dünya pazarını kendi aralarında paylaşmışlardı.[2] Ama bu durum rekabetin ortadan kalkmasına değil daha da kızışmasına ve devasa boyutlara ulaşmasına yol açtı. Daha 1910 yılında dünya pazarı, yaklaşık yüz adet çokuluslu kartel ve tröst arasında paylaşılmış durumdaydı.

Dünyanın toprak bakımından ve nüfuz alanları temelinde paylaşımı, beraberinde kaçınılmaz olarak bir yeniden paylaşım mücadelesini gündeme getiriyordu. Böylelikle sermaye ihracı ve sermayenin uluslararasılaşmaya başlaması, bir yandan birleşik bir kapitalist dünya ekonomisi yaratırken, öte yandan da emperyalist ülkeler arasındaki mücadeleyi ve çelişkileri keskinleştirdi ve emperyalizm çağının başlangıcında dünyanın toprak bakımından paylaşımı zaten tamamlanmıştı. Bu nedenle, emperyalizm çağı aslında dünyanın yeniden nüfuz alanlarına göre paylaşılması ve emperyalistler arasında bir hegemonya yarışı anlamına gelir.[2]

Kaynakça