Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

II. Dünya Savaşı

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Ambox rewrite orange.svg.png Bu madde bir taslaktır.
Maddenin içeriğini geliştirerek VikiSosyalizm'e katkıda bulunabilirsiniz.

Katkıda bulunmak için sayfanın üstünde yer alan Değiştir sekmesine tıklayınız.



II. Dünya Savaşı (II. Emperyalist Paylaşım Savaşı ya da eski Sovyetler Birliği ülkelerindeki ismiyle Büyük Vatan Savaşı), 20. yüzyılda dünya çapında yapılan iki büyük savaştan ikincisidir. II. Dünya Savaşı, dünya devletlerinin aktif veya pasif olarak çoğunun katıldığı ve dünyanın gördüğü en yıkıcı ve en büyük savaş olarak kayıtlara geçen [kaynak belirtilmeli] 1939-1945 yılları arasında yapılmış savaştır.

Savaşın başlaması

Savaşın başlaması, genel olarak Nazi Almanyası'nın Polonya'yı işgal ettiği tarih olan 1 Eylül 1939 olarak kabul edilir. [kaynak belirtilmeli]

Türkiye'nin II. Dünya Savaşı siyaseti

Türkiye ve Nazi Almanyası arasındaki Dostluk Paktı imzalanırken, 18 Haziran 1941

II. Dünya Savaşı öncesinde Türkiye'nin dış ticaretinde Nazi Almanyası'nın payı %50'ye yakındı. Bu ise ittifaklarda tercih edilecek yönü belirliyordu; II. Dünya Savaşı sırasında Mihver Devletleri'ne daha sıcak bakan bir Türkiye vardı. Türkiye, savaşa girmeyerek tarafsızlık adı altında Nazi Almanyası ile iyi ilişkiler sürdürülerek belli bir yakınlaşma sağladı. 18 Haziran 1941'de Türkiye ve Nazi Almanyası arasında Dostluk Paktı imzalandı. [1] [2] Aynı zamanda Nazi Almanyası'na 90.000 ton krom madeninin satımı başladı, bunun karşılığında Türkiye'nin silah ve araç ihtiyacı Naziler tarafından karşılanacaktı.

Nazi Almanyası güneydoğu kanadını bu yolla güvence altında tutuyordu. Bunun iç politikada yansımalarının başında Tan ve Vatan gazeteleri dışındaki tüm basının Nazi yanlısı yayın yapması ve Nazileri alkışlaması geliyordu. Köşe yazarları bu zaferlere ve Hitler'e hayranlık duyan yazılar yazdı. İsmet İnönü ise savaştan uzak kalarak ‘’dengeci’’ bir politikayı yeğlerken Müttefik Devletler'in baskısına direniyordu. Savaş sonlarına doğru İnönü, müffefiklerin Türkiye'nin de savaşa girmesi isteklerine karsılık askeri yardımı öne sürdü. Ayrıca batının kapitalist ülkeleri Türkiye'ye her konuda güvence vermesini istedi. Kahire konferanslarındaki baskılar sonucunda Türkiye; Fransa ve Birleşik Krallık arasındaki dengeleri kullanarak savaş dışı kaldı. Ancak Türkiye'nin savaşın kaderinin belli olduğu yıllarda dahi Nazi Almanyası ile ilişkisini sürdüren bir ülke olması Müttefik Devletler'in güvensizliğini de beraberinde getiriyordu. [3]

Sovyetler Birliği'nin savaş üstünlüğünü ele geçirmesinden sonra, bu durum Türkiye-Nazi Almanyası ilişkilerini de etkiledi ve 20 Nisan 1944'te Nazi Almanyası'na krom sevkiyatı durduruldu. Çünkü Müttefik Devletler, sevkiyatın durdurulmaması halinde ambargo uygulayacaklarını belirtmişlerdi. [4] Nazilerin buna tepkisi büyükelçi aracılığıyla nota vermek oldu. [5] Ağustos 1944'te Bulgaristan, savaştan çekildi ve ülkeye Kızıl Ordu birlikleri girdi. Bu durumdan çekinen Türkiye, Nazi Almanyası ve Japonya İmparatorluğu ile bütün ilişkilerini kestiğini duyurdu. [6]

SSCB Bilimler Akademisi, II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'nin, Nazi Almanyası'na giderek daha bağımlı duruma geldiğini belirtmektedir. Buna göre; I. Dünya Savaşı yıllarında ordu ve donanmadaki başlıca komuta yerlerinde Liman Von Sanders ve Von Der Golts başkanlığındaki Alman subayların etkin olarak bulunması, bu duruma zemin hazırlamıştır. II. Dünya Savaşı öncesinde ve savaş sırasında, Türkiye Bakanlıklarında giderek daha fazla Nazi yanlısı danışman ve uzman bulunuyor ve gerçekte bu bakanlıkları onlar yönetiyorlardı. Savaşın sonuna doğru Türkiye'de 800 Nazi subayı ve 18 bin Nazi askeri vardı. [7]

Taraflar

Müttefik Devletler

Mihver Devletleri

Kaynakça

  1. Mücahit Özçelik, İkinci Dünya Savaşı'nda Türk Dış Politikası, s. 259
  2. Ahmet Çelik, İkinci Dünya Savaşı Sürecinde (1939-1945) Muhalif Basın, s. 55
  3. Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi, Tek Parti Diktatörlüğü
  4. Çelik, s. 84
  5. Çelik, s. 85
  6. Çelik, s. 86
  7. SSCB Bilimler Akademisi, Ekim Devrimi Sonrası Türkiye Tarihi, Cilt-1, s.20-21
  8. TBMM Tutanak Dergisi, D.7, T.2, Cilt: 15, (23.02.1945) "Almanya'ya ve Japonya'ya harp ilanına dair Hükümet teklifinin tasvibi hakkındaki takrire verilen oyların sonucu: Kabul edenler 401, Reddedenler 0, Oya katılmayanlar: 54