Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

KGB

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Devlet Güvenlik Komitesi
KGB (КГБ)
Комитет государственной безопасности
Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti
Emblema KGB.png
Genel bilgiler
Kuruluş Tarihi 1954
Önceki kurumlar
Kapanış Tarihi 6 Kasım 1991 (de facto)
3 Aralık 1991 (de jure)
Sonraki kurum
Bağlılığı SSCB Bakanlar Kurulu
Adres Lubyanka Meydanı, Moskova, Rusya SFSC, SSCB

KGB, Комитет государственной безопасности, tr: Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) Devlet Güvenlik Komitesi(Sovyet Ana Haber Alma Teşkilâtı), Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin istihbarat ve gizli servisi. İlk olarak 1918 yılında Çeka adıyla kurulan teşkilat pek çok kez isim değişikliğine maruz kalmış ve son olarak 13 Mart 1954'te KGB adını almıştır.

KGB'nın ana görevleri yabancı istihbarat ve karşı istihbaratı sağlamak, devlet sınırlarını korumak, milliyetçilik, muhalefet ve Anti-Sovyet faaliyetleri gibi suçlarla mücadele etmek, SSCB, SBKP ve Sovyet hükümetini korumak, hükümet için gerekli istihbarat ve iletişimi sağlamaktı. KGB ulusal güvenliği tehdit eden ve savunmayı gerektiren konularda devlet adına istihbarat sağlar ve gerektiğinde doğrudan olaya müdahale ederek, tehdit unsurlarını ortadan kaldırırdı.

Teşkilat 1954 yılında İç İstihbaratın NKVD birimi ve İçişleri Bakanlığının MVD biriminin birleşmesiyle meydana geldi. Merkezi Moskova'daki Lubyanka Meydanı'nında bulunuyordu.

Tarih

Petrograd Sovyeti Merkez Yürütme Kurulu Başkanı Feliks Dzerjinski 19 Aralık 1917'de Halk Komiserleri Konseyi toplantısında devlet dairelerinde sabotaj ve karşı-devrimci faaliyetler konusunda bir rapor sundu. Bu rapor Tüm Rusya Karşı-Devrim ve Sabotajla Mücadele Olağanüstü Komisyonu'nun ( Rusça: Всероссийская чрезвычайная комиссия по борьбе с контрреволюцией и саботажем /Kısaca: Çeka) kuruluşunda bir teklif niteliği kazandı ve 6 Şubat 1918'de ilk Sovyet istihbarat ve gizli servisi Çeka kuruldu.

13 Mart 1954'te Yüksek Sovyet Prezidyumu'nda kabul edilen bir kararname ile istihbarat ve güvenlik servisinin adı Devlet Güvenlik Komitesi (Rusça:Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) adını aldı. İçişleri eski birinci bakan yardımcısı General İvan Serov yeni adıyla KGB'nin ilk başkanı olarak atandı.

1991 Ağustosundaki ihtilal girişiminde zamanın KGB Başkanı General Vladimir Kryuçkov'un rolü olduğu ispatlanıp General Vadim Bakatim'e verilen emirle KGB 6 Kasım 1991'de resmen kaldırıldı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla Rusya'da KGB'nin görevini FSB ve SVR üstlendi. Ancak Beyaz Rusya'daki gizli servisin adı halen KGB'dir.

KGB Dışındaki İstihbarat Organizasyonları

Sovyetler Birliği'nde özellikle Stalin döneminin istihbarat servisleri II. Dünya Savaşı’ndan önce dünyanın en geniş ağlarından birine sahipti. Bunlardan beşi çeşitli alanlarda operasyonel çalışmalar yapıyordu. Bubeş servis şunlardı:

  1. Kızılordu’nun 4. Bürosu,
  2. NKVD’nin Dış Ülkeler Servisi,
  3. Siyasî İstihbarat Kısmı Narkomindel,
  4. Dış Ticaret Bakanlığına bağlı Endüstriyel ve Ticarî İstihbarat Bölümü
  5. Komünist Enternasyonali İstihbarat Bölümü
  6. Stratejik Değerlendirme Servisi: Bu beş büronun topladığı haberleri Politbüro’ya aktaran İstihbarat Analiz ve Koordinasyon Bölümü. Bu altıncı bölümün adı da Komünist Partisi Merkez Komitesi Sekreterliği Gizli İşler Dairesi (Department Confidentiel du Secretariat du Comite Central du parti Communiste) idi.[1]

KGB'nin organizasyonu

Direktörlükler

Diğer Birimler

Başkanlarının Listesi

İsim Göreve başlama tarihi Görevden ayrılma tarihi
İvan Aleksandroviç Serov 1954 1958
Aleksandr Nikolayeviç Şelepin 1958 1961
Vladimir Yefimoviç Semiçastniy 1961 1967
Yuri Vladimiroviç Andropov 1967 1982
Vitali Vasilyeviç Fyodorçuk 1982 - Mayıs 1982 - Aralık
Viktor Mihayloviç Çebrikov 1982 1988
Vladimir Aleksandroviç Kryuçkov 1988 1991
Vadim Viktoroviç Bakatin 1991 - Ağustos 1991 - Kasım

Kaynakça