Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Maksim Gorki

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Maksim Gorki
Maksim Gorki anısına çıkarılmış bir posta pulu
Maksim Gorki

Aleksey Maksimoviç Peşkov, (Rusça: Алексей Максимович Пешков, daha çok bilinen adı ile Maksim Gorki (Максим Горький)), (d. 28 Mart 1868 – ö. 18 Haziran 1936). Sovyet yazar, 1 Mayıs Marşı'nın söz yazarı [kaynak belirtilmeli], sosyalist gerçekçilik yazımın öncüsü, politik eylemci.

Yaşamı

5 yaşındayken kaybeden Gorki, annesinin yeni bir evlilik yapması üzerine doğduğu Nijniy Novgorod kentine döner. 1879 yılında annesi de ölünce, anneannesi ve büyük babası tarafından büyütülür. Sadece birkaç ay okula gidebilen Maksim Gorki, daha çocuk yaşta çalışmaya başlamıştır. Çalışırken Rus işçi sınıfının yaşamını öğrenir. Beş yıl süreyle hem Rusya'yı dolaşır, hem de değişik işlerde çalışır. 1892 yılında "Acı" anlamına gelen Gorki adını takma isim olarak kullanıp, Tiflis'te "Kafkasya" adında bir gazetede çalışmaya başladı. 1895 yılında ilk öyküsü yayınlandı. Diğer bir kaç öyküsü de eklenince edebiyat dünyasında çabuk tanındı. 1898'de çıkan ilk kitabı Hikaye Denemeleri (Очерки и рассказы) çok büyük beğeni aldı. İlk romanı Foma´nın basım tarihi 1899'dur. Çok iyi tepkiler almayan son yazılarından sonra 1906'da yazdığı ve Rus Devrimi'ne adadığı Ana en başarılı romanıdır.

Çarlık rejimine muhalefet yaptığı için baskı gördü, tutuklandı. 1902'de tanıştığı Lenin'le çok iyi dostluk kurdu. Hedefine ulaşamayan 1905 devrimine kadar iki kez tutuklanır ve hapis yatar. 1905 yılında Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ne üye olarak bolşevik harekete katılır. 1906'da İtalya'ya yerleşen Gorki, Rusya'ya 1913 yılında döner. Devrimden sonra 1921-1929 yılları arasında yine İtalya'da yaşar. 1932 yılında Stalin'in davetiyle SSCB'ne döner. 1935 yılında oğlunun ani ölümünden bir yıl sonra yaşamını yitirmiştir.

Eserleri

Roman

  • Foma (1899, 1983)
  • Ana (1906, 1979)
  • Halk Düşmanı (1907, Türkçe'ye "Yararsız Bir Adam" adıyla (1979)
  • Matvey Kojemyakin (1910, 1984)
  • Klim Samgin'in Hayatı (1936, 1975)
  • Artamonovlar (1977)
  • Küçük Burjuvalar (1901, 1967)
  • Arkadaş
  • Fırtınanın Habercisi
  • Çocukluğum
  • Üçler , (1900)
  • Soytarı
  • Ekmek İşçileri
  • İki Kafadar ve filer
  • Düşkünler
  • Ekmeğimi Kazanırken
  • Benim Üniversitelerim
  • Çocukluğum
  • İnsanlarımız
  • Danko'nun Yüreği

Öykü

  • Yirmi Altı Erkek ve Bir Kız (1939)
  • İtalya Hikayeleri (1911, 1970)
  • Yol Arkadaşım
  • Bozkırda

Oyun

  • Ayaktakımı Arasında (1941, 1967)
  • Sonuncular
  • Yazlıkçılar (Yaz Misafirleri)
  • Vassa Jeloznova
  • Güneşin Çocukları
  • Barbarlar
  • Küçük Burjuvalar
  • Yegor Buliçov ve Digerleri

Anı/otobiyografi

  • Benim Üniversitelerim (1941, 1986)
  • Çocukluğum (1947, 1976)
  • Ekmeğimi Kazanırken (1949, 1986)
  • Tolstoy'dan Anılar (1919, 1967)
  • Güncemden Yapraklar (1924, 1984)
  • Lenin (1924-1936) "Türkçeye Gorki Lenin'i Anlatıyor" adıyla (1980)

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar