Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Maoizm

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara

Maoizm, adını Mao Zedong'dan alan, kapitalizm'in Avrupa'daki gibi bir gelişme seyri izlemediği feodal ve yarı feodal toplumlara özgü Marksizm'in pratiği olarak ifade edilir. Maoizm, taraftarlarına göre, Marksizm-Leninizm'in üçüncü nitel aşamasıdır ve kırlardan şehirleri kuşatarak proletarya diktatörlüğüne ulaşabilmenin anahtarıdır. [kaynak belirtilmeli]

Maoistlerin asgari programlarında, bağımsızlığın sağlanması ve feodalizmin tasfiyesi vardır. Bununla birlikte liberalizm ile sonuna kadar mücadele edilmesini öğütler. [1] [2]

Hakkında[değiştir]

Asya tipi üretim tarzı olarak ifade edilen ve Doğu toplumlarına özgü olan bu durum Avrupa'dakinden farklı bir mülkiyet yapılanmasının bir sonucudur. Avrupa'da toprak sahibi Lordlar bulundukları bölgede Kralın yetkilerini paylaşır kendi bölgelerinde bağımsız hareket ederlerken Asya toplumlarında böyle bir durum görülmez, merkezi otorite güçlü yapısını devam ettirebilmek için toprağı bazı kişilere mülk olarak devretmez, ancak toprağın kullanım hakkını bazı koşullar altında devreder. Böylece ülke topraklarının tamamı devlete ya da aynı anlama gelmek üzere merkezi otoriteye bağlıdır. Böyle bir mülkiyet yapılanmasının sonucu olarak Asya toplumlarının üretim yapısı Avrupa'daki üretim yapısınından farklılaşmıştır. Mao bu ikili yapı içerisinde Marksizm'in hayata geçirilmesi ve sosyalist iktidarın kurulabilmesi için Asya toplumlarına farklı bir örgütlenme uygulamıştır.

Mao Zedong ve Stalin. Stalin'in 70. doğum günü kutlamaları.

Mao döneminde Çin nüfusunun önemli bir bölümü köylüydü. İşçi sınıfı ise birkaç büyük kentte çok sınırlı sayıda mevcuttu. Bu somut durum içerisinde Avrupa'daki gibi işçi sınıfının çoğunlukta olmadığı Çin'de işçilerin tek başlarına iktidar mücadelesi vermesi mümkün değildi. Bunu gören Mao, köylü sınıfının gücüne dayanan ancak işçi sınıfının "ideolojik öncülüğüne" dayanan bir mücadeleyi savundu. Buna göre işçi sınıfı Çin'de gelişmediği için kısıtlı bir güce sahipti. Köylü sınıfı ise toplumun çoğunluğunu oluşturduğu için etkin bir güçtü. Mao bu somut koşullar altında şehirlerde işçi sınıfının gerilla örgütlenmesinin başarısızlığa uğrayacağını bu sebeple yine işçi sınıfının "ideolojik önderliğine" dayanan bir köylü gerilla örgütlenmesi kurdu. Çin Kapitalizminin sadece merkezde güçlü olduğu ve çevrede etkili bir güce ulaşamadığı için mücadele çevreden merkeze doğru olmalıydı. Mao Çin'in çevrelerinde köylü gerilları ile başlattığı mücadele genişleyerek merkeze dayandı ve Çin'de Halk Devrimi'nin (Sosyalizmin Çin gibi yarı-sömürge yarı- feodal ülkelerde ki ilk aşaması) başarısıyla sonuçlandı. Ancak Mao sosyalist bir devrimin iktidarı ele almasının yeterli olmadığını asıl mücadelenin bundan sonra başlayacağını söyledi. Mao aynı zamanda bu süreçte bir yandan da Sovyetler Birlğiyle tartışma içerisindeydi. Bu tartışmalardan biri ise sosyalizm sürecinde hala sınıfların varlığını koruması ve sosyalizm koşullarında ekonomik ilerlemenin değil sınıf mücadelesinin esas çelişki olarak belirlenmesidir. Mao sosyalizm sürecinde sınıf mücadelesini esas aldığı için yeni bir devrim süreci başlatmıştı. Bu sürecin adı Büyük Proleter Kültür Devrimidir.

Büyük Proleter Kültür Devrimi[değiştir]

Bir Maoist Propaganda Posteri.

1966 yılında "Burjuva Karargahları Bombalayın" şiarı ile ortaya çıkan Kültür Devrimi'nin esas amacı Çin Komünist Partisi (ÇKP) içerisinde gelişen yeni burjuvaziyi alt etmek ve etkisini sınırlandırmak olduğu belirtilmektedir [kaynak belirtilmeli]

Marksist literatürde Maoizm tartışması[değiştir]

Maoistlere göre, Mao Zedong, işçi yoğunluklu şehirden örgütlenme modeline alternatif olarak feodal, yarı-feodal toplumlarda köylü ağırlıklı kırdan şehire Halk Savaşı modelini geliştirerek Marksizm-Leninizm'e bir aşama daha kat ettirmiştir. Daha öncesine kadar Sosyalist devrimin yalnızca kemikleşmiş işçi sınıfının olduğu kapitalist ülkelerde gerçekleşebileceğini düşünen marksist düşünürler, feodal topraklarda da sosyalizmin baharının Maoizm ile açılabileceğini düşünmüştür. Ayrıca maoistlere göre, Marksizm'i salt işçi merkezli bir bakış açısından ele alarak ezilen sınıfların ortak mücadelesini görmeyenler, bu noktada Maoizm'i küçük burjuva bir düşünce tarzı olarak görmektedirler. Maoizm'in marksist bilimsel bir düşünce tarzı olmadığını söyleyenlerin en bilinenleri ise Stalin dönemi SSCB dışişleri bakanı Molotov'dur. "Molotov Anlatıyor" isimli kitapta Molotov, açık bir şekilde Maoizm'i marksist bir düşünce tarzı olarak görmediklerini hatta Çin-Japon savaşında uluslararası konjonktür gereği Mao Zedong'un başında olduğu Çin Halk Kurtuluş Ordusu'na en ufak bir destekte bulunmadıklarını söylemektedir. [3] Aynı kitapta Molotov, Çin-Japon savaşı'nda SSCB'nin milliyetçilerin ve burjuvazinin lideri olarak tanımladıkları Çan Kay Şek'i desteklediklerini belirtmiştir. [3] Bu durum ise Mao'yu marksist olmadığını düşündükleri için desteklemedikleri tezini zayıflatmaktadır.

Mao Zedung'un fikirleri ilk yıllarda Mao Zedung Düşüncesi olarak geçmekteydi, Maoizm terimi ilk olarak "Mao Zedung'un seçme eserleri" 6 ciltlik bir kitap haline getirildikten sonra kullanılmaya başlandı [kaynak belirtilmeli] ve dünyadaki diğer komünist yapılar içerisinde yaygınlaştı.

Ayrıca Bakınız[değiştir]

Kaynakça[değiştir]