Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Narodnikler

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Bir narodnikin tutuklanması, Ilya Repin, 1892

Narodnikler, 19. yüzyılda altmışlar ve yetmişlerde Rus devrimci hareketi içinde ortaya çıkan küçük-burjuva narodizm eğiliminin yandaşıdırlar. Narodnikler otokrasinin kaldırılmasından ve toprağın köylüye verilmesinden yanaydılar. Kapitalizmin Rusya'da geçici bir şey olduğuna, gelişme olasılığı bulunmadığına inanıyorlardı. Bu nedenle de Rusya'da devrimci güç olarak proletaryayı değil, köylüyü görüyorlardı.

Tarihi

Narodizmin fikir babası Aleksandr Ivanovich Herzen (1812-1870)'dır. Sonraları Çernişevski ve diğer aydınlar tarafından geliştirilmeye çalışılan Narodnik hareketin teorik temelleri 1850’li ve 1860’lı yıllarda onun tarafından atılmıştır. [1]

Rusya’da ilk Narodnik örgüt 1860‘ta Genç Rusya adıyla Petersburg’da kuruldu, 1862-63‘te (veya 1876‘da) ise Zemlya-ı Volya kuruldu. Bu grubun kurucularından biri Plekhanov’du. Daha sonra bu grup bölündü ve Chernyi Peredel adında yeni bir Narodnik örgüt ortaya çıktı. Plekhanov ve arkadaşları bu bölünme sırasında Chernyi Peredel’de yeraldılar. 1883‘te Rusya’da ilk Marksist örgüt olan Emeğin Kurtuluşu Grubu’nu (böylece Rusya sosyalizmini) kuran kadronun tümü 1880-82 arasında bu Narodnik örgütten kopup Marksizmi benimseyenler oldu. [1]

Hakkında

Narodnikler köy komününü, sosyalizmin embriyosu olarak kabul etmekteydiler. Narodnikler, köylüleri otokrasiye karşı ayaklandırma amacıyla "halkın arasına karıştılar", köylere gittiler, ama herhangi bir destek görmediler. Seksenlerde ve doksanlarda narodnikler, çarlıkla uzlaşma siyasetini benimsediler, kulak sınıfının çıkarlarına sözcülük ettiler, marksizme karşı sert bir savaş verdiler. [2] 1880-1890 yıllarında, marksistlerin Narodniklere karşı savaşımı döneminde, Rusya proletaryası, nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturan,kendi başına köylüler yığınına göre çok küçük bir azınlıktı. [3]

Narodnikler kendilerine “sosyalist“ dediler, hatta Marks’ın fikirlerini savunduklarını söyledilerse de bunu Rusya koşullarına uyarlayınca sosyalizmin taşıyıcısının köylü hareketi olduğunu öne sürerek bir küçük-burjuva sosyalizmini savundular. Bu inançla herşeyini bırakıp kendisini harekete adayan binlerce genç 1870‘lerde köylüleri harekete geçirmek üzere kitlesel halde kırsal alanlara gittiler. Ama tüm yiğitlik ve fedekarlıklarına rağmen köylüleri mobilize edemeyince köylülere ve kitlelere karşı güvensizliğe sürüklenip yeniden bireysel terörizme yöneldiler, tarihi kitlelerin değil kahramanların yaptığı tarzındaki seçkinci görüşü benimsediler. [1]

Narodmikler, halka gitmek yerine ibreyi terörizme yöneltmişlerdir. 1878'de Petersburg polis şefini, aynı tarihte Kiev jandarma şefini, 1879'da Rus jandarma komutanını ve nihayet 1 Mart 1881'de Çar II Aleksandr'ı öldürerek doruk noktalarına ulaştılar. Fakat Narodnikler amaçlarına ulaşamadılar. [4]

O dönemde Narodnikler ile Bolşevikler arasındaki farklar şunlardır;

l. Narodnikler savaşın, sadece sabotaj ve suikast bölümüne ağırlık veriyorlardı.

2. Narodnikler için devrimci yayın önemli değildi. Yurt çapında çıkan bir gazetenin önemi yoktu.

3. Narodnikler ideolojik eğitimi reddediyorlardı. [5]

Lenin'in görüşü

Lenin'in Narodnik harekete ilişkin görüşleri şöyledir; [4]

"Ancak, devrimcilerin umdukları acı bir şekilde boşa çıktı. Eylemleri bir halk ayaklanmasına değil, bunun yerine otokrasinin güçlenmesine ve uzun yıllar boyunca her türlü devrimci faaliyetin bastırılmasına yol açtı. Teröristlerin insanüstü cesareti ve manevi dayanıklılığı çarlığı devirmeye yetmedi.” Lenin için sorunun özü Rus işçi sınıfının iktidarı almasıydı. Şiddet ancak kitleler tarafından sahiplenilirse kullanılabilecek bir yöntem olabilirdi. Lenin bunu şöyle ifade etmiştir: “Biz, şiddet ve terörü ilkesel olarak hiç reddetmeksizin, kitlelerin doğrudan katılımını hesaplayan ve bu katılımı sağlayacak olan şiddet kullanımı biçimlerinin hazırlanması çağrısında bulunduk. Biz bu görevin zorlu olduğu gerçeğine gözlerimizi kapamıyoruz, fakat biz bu görevin çözümü için bütün gücümüzle ve inatla çalışacağız ve bu görevin çözümünün 'bilinmez bir gelecekte olacağı' itirazlarının bizi şaşırtmasına izin vermeyeceğiz. Evet baylar biz mücadelenin yalnızca geçmişteki biçimlerinden değil, gelecekteki biçimlerinden de yanayız. Biz, gelecek vaat edeni, bu zorlu ve uzun vadeli de olsa, 'kolay' ve geçmişte mahkûm edilmiş olanın yinelenmesine tercih ederiz.”

Kaynakça