Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Nikolay Buharin

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Nuvola apps important yellow.svg.png
Dikkat! Bu maddenin özgün bilimsel teknikler kullanma yerine, belirli bir internet kaynağından, kopyala - yapıştır şeklinde alındığı gözlenmektedir.

Belki maddeyi kendi sözcüklerinizle tekrar yazmak istersiniz. Daha fazla bilgi için Nasıl yazı yazılır ve Bilimsel yazı kuralları sayfalarına göz atabilirsiniz.

Nikolay Buharin (1930'dan önce)

Nikolay İvanoviç Buharin (Rusça: Николай Иванович Бухарин), (9 Ekim 1888 Moskova – 13 Mart 1938 Moskova) Bolşevik devrimci ve entelektüel, Sovyet siyasetçi. Bolşevik hareketin önde gelen teorisyenlerindendir. [1]

Gençlik yılları

Buharin Moskova'da ilkokul öğretmeni olan anne-babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. Politika hayatı, on altı yaşındayken yakın dostu İlya Ehrenburg ile birlikte, 1905 yılının Rus Devrimi'ne bağlı Moskova Üniversitesi öğrenci hareketlerine katılarak başladı. [kaynak belirtilmeli]

1906 yılında Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin Bolşevik kanadına katıldığında hareketin en genç üyelerinden biriydi. [1]

Grigori Sokolnikov ile birlikte, Komsomol'un kuruluşu olarak düşünülen 1907 Moskova Gençlik Konferansı'nı bir araya getirdi.[kaynak belirtilmeli]

Moskova Üniversitesi’nde iktisat eğitimi görmeye başladı ve o yıllarda parti içinde örgütlenme ve propaganda çalışmalarından sorumlu olarak görev yaparken devrimci faaliyetleri nedeniyle üçüncü kez tutuklanmasından sonra Avrupa’ya geçmiştir.[1]

Yirmi yaşına gelene kadar, partinin Moskova komitesinin üyesi oldu. Komite, Çar yanlısı gizli polis teşkilatı Okhranka tarafından ağırlıklı olarak izleniyordu. Komite liderleri arasında yer aldığı için Buharin kısa zamanda gizli polisin ilgisini çekmeye başladı. Bu arada N. Osinskii ve Vladimir Mikhailovich Smirnov ile yakın arkadaşlık kurdu ve Nikolai Lukin'in kız kardeşi olan gelecekteki eşi Nadezhda Mikhailovna Lukina ile tanıştı. Sürgünden hemen sonra evlendiler. [kaynak belirtilmeli]

Sürgün dönemi

Buharin, 1911 yılında kısa bir hapis döneminden sonra, Arkhangelsk'in Onega kasabasına sürüldü ama daha sonra Hanover'de ortaya çıktı. Sürgünde eğitimine devam etti ve önemli Bolşevik kuramcılarından biri olmayı başardı. Leninist fikirlerden sapan Alexander Bogdanov gibi Marksist olmayan ekonomik kuramcıların eserlerine yönelik ilgisi çoğaldı. [kaynak belirtilmeli]

Lenin’le 1912 yılında Avrupa’da karşılaşan Bukharin iktisat konusundaki çalışmalarına Viyana üniversitesinde ve Lozan Üniversitesinde devam etti. O esnada sosyalist gruplarla olan birlikteliği de sürmekteydi. Bukharin, Lenin’le tanıştıktan sonra Bolşevik fikirleri formüle edip yayanların içinde öncülerin arasına girmiştir. 1916’da Amerika’ya geçip çalışmalarının büyük bir bölümünü New York Halk Kütüphanesi’nde sürdürdü. [1]

Buharin sürgündeyken çeşitli kitaplar yazdı, Lev Troçki ve Alexandra Kollontai ile beraber Novy Mir (Yeni Dünya) gazetesinin editörlüğünü üstlendi. I. Dünya Savaşı'nda emperyalizm üzerine kısa bir kitap yazdı. Lenin, sonraki yıllarda fikirlerinin yer aldığı Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması adlı daha kapsamlı ve popüler eserinin bazı bölümlerini buradan esinledi. [kaynak belirtilmeli]

Parti içinde yükselişi

Çarlık hükümetlerinin devrilmesinden sonra Nisan 1917’de Rusya’ya dönen Buharin, bu kez Lenin’le birlikte Ekim Devrimi’nin planlanması ve gerçekleştirilmesi hareketinin içindeydi. Ekim Devrimi’nden sonra Pravda gazetesinin editörlüğünü yapmaya başlayan Buharin, Parti'nin Merkez Komite üyeliğine seçilip 1934 yılına kadar bu görevini sürdürdü. 1919 yılında Politbüro üyeliğine getirildi, çok sayıda ekonomik, kültürel, bilimsel ve eğitim örgütleri içinde faaliyetlerini sürdürdü. 1934-1937 yılları arasında İzvestia gazetesinin başyazarlığını yaptı. [1]

Sol Komünistler'in Brest-Litovsk Antlaşması'na karşı hareketinin öncülüğünü üstlendi, Bolşeviklerin savaş çabalarına devam etmesini ve bunu dünya çapında proleter devrime taşımayı savundu. 1921 yılında pozisyonunu değiştirdi, Lenin'in poliçelerini kabul etti ve Yeni Ekonomi Politikası (YEP)'in geliştirilmesini destekledi. Bazı kişiler, Buharin'in pozisyon değiştirmesinin, Lenin'in vasiyetinde Buharin'in Marksizm ve diyalektiği tamamen kavrayamadığını belirtmesinde haklı olduğunun bir göstergesi olarak algılıyor. Lenin'in ölümünden sonra, Buharin 1924 yılında Politbüro'nun tam üyesi ve 1926 yılında Komünist Enternasyonal (Komintern)'in başkanı oldu. [kaynak belirtilmeli]

Marksizm-Leninizm'e katkıları

1926 yılından sonra Buharin, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin sağ kanadının lideri sayıldığı dönemde, partinin Stalin tarafından idare edilen ve yönetiminde olan merkezi kanadının müttefiği oldu. 1924 yılında Stalin tarafından öne sürülen ve sosyalizmin az gelişmiş olmasına rağmen Rusya gibi tek bir ülkede geliştirilebileceğini savunan "Tek Ülkede Sosyalizm" tezinin detaylarını Buharin hazırlamıştır. Bu teoriye göre devrimi kapitalist ülkelerde teşvik etmenin bir önemi kalmamıştır çünkü Rusya tek başına sosyalizmi elde edebilir ve etmelidir. [kaynak belirtilmeli]

Uluslararası Komünist Muhalefeti'nin kuruluşu

Sovyetler Birliği'nde 1937 yapımı bir afiş. (Rusça: "Casusları ve sabotajcıları tasfiye et! Troçki - Buharin faşizmin ajanıdır!")

Buharin, 1928’de Stalin ve taraftarlarının, partinin sağ kanadını tasfiyesiyle birlikte, parti ve Komintern içindeki çok önemli görevlerini bırakmak zorunda kaldı. Stalin ve taraftarlarıyla olan anlaşmazlık görünürde köylülerden alınacak vergiler nedeniyleydi. Buharin köylülerden alınacak vergilerin sanayiyle uyum içinde gelişmesini savunurken, Stalin ve taraftarları köylülere salınacak vergilerin arttırılarak tarımdan sanayiye kaynak aktarımının sağlanması görüşünü benimsiyordu. [1]

Buharin 1928 yılında Stalin'in tarımı kamulaştırma önerisine karşı çıktı ama baskılar nedeniyle fikrinden vazgeçti. Bu sebeple, Nisan 1929'da Komintern'den, aynı yılın Kasım ayında Politbüro'dan atıldı. Buharin'in ABD Komünist Partisi'nden Jay Lovestone gibi uluslararası destekçileri de Komintern'den atıldı. Görüşlerini savunmak için Uluslararası Komünist Muhalefeti'ni kurdular. Sovyetler Birliği'nde bulunan Troçkici Sol Muhalefet, Buharin ve onu destekleyenlere Sağ Muhalefet adını verdi. [kaynak belirtilmeli]

Yargılanması ve idamı

Buharin, Stalin tarafından temize çıkarıldı ve 1934 yılında Izvestia'nın editörlüğüne atandı ama 1937 yılında Sovyet devletini devirmeye çalışmak suçuyla tekrar tutuklandı. Hainlik ve casusluk suçundan 13 Mart 1938'de Moskova'da idam edildi.

Buharin, 1988 yılında Sovyet devletinin Mihail Gorbaçov yönetiminde temize çıkarıldı. [1]

Eserleri

  • Emperyalizm ve Dünya Ekonomisi (1917)
  • Rus Devrimi ve Önemi (1917)
  • Anarşi ve Bilimsel Komünizm (1918)
  • Sovyet Cumhuriyeti'nde Kilise ve Okul (1919)
  • Kızıl Ordu ve Kontra Devrim (1919)
  • Komünizmin ABC'si (Evgeni Preobrazenski ile birlikte 1920)
  • Parlementerizm Üzerine (1920)
  • Tarihsel Materyalizm: Bir Sosyoloji Sistemi (1921)
  • Sovyet Rusya'da Ekonomik Örgütlenme (1922)
  • Serbest Sınıfın Ekonomi Teorisi (1927)
  • Diyalektik Materyalizm Bakımından Teori ve Uygulama (1931)
  • Marks'ın Öğretisi ve Tarihsel Önemi (1933)
  • SSCB'de Şiir, Vezin Tekniği ve Şiir Sorunları (1934)
  • Her Şey Nasıl Başladı: Hapishane Yazıları (2003)

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Emperyalizm ve Dünya Ekonomisi, Çevirenin Önsözü (Prof Dr. Uğur Selçuk Akalın)