Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Sömürgecilik

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Afrika sömürgeciliği
Günümüzdeki sömürgeciliği anlatan karikatür
İngiliz sömürgeciliği karşıtı ve bağımsızlık yanlısı pankartlar. Malta, 1960

Sömürgecilik, (müstemlekecilik, yayılmacılık veya kolonyalizm) genellikle egemen bir devletin başka ulusları, devletleri, toplulukları, siyasal ve ekonomik egemenliği altına alarak yayılması veya yayılma istemi, bununla birlikte kendisini daha güçlü kılmak ve zenginleştirmek için daha zayıf ülkenin kaynaklarını kullanması. [1]

Sömürgecilik ve emperyalizm

Sömürgeciler genellikle sömürdükleri bölgelerin kaynaklarına el, iş gücüne, pazarlarına el koyar ve aynı zamanda sömürgeleri altındaki halkın sosyo-kültürel, dini değerlerine baskı uygularlar. Sömürgecilik ile emperyalizm kimi zaman birbirleri yerine kullanılan terimler olmakla birlikte emperyalizm, şekli olduğu kadar şekli olmayan alanlarda da kontrolün hakim gücün elinde bulunduğunu durumlarda kullanılmaktadır.

Sömürgecilik terimi aynı zamanda bu sistemi meşrulaştırmak veya yaymak için kullanılan bir dizi inanca da işaret etmektedir, zira sömürgeciler kendilerinin sömürdükleri insanlardan daha üstün olduklarına inanırlar. Sömürdükleri insanları gelişmemiş toplumlardan seçerler. Dünya bu sömürgecileri, gelişmemiş toplumları refaha kavuşturmak ve gelişmelerinde katkıda bulunmak amacıyla baskı altında tuttukları şeklinde algılar veya algınlanması sağlanır. Bir bakıma iyimserlik havası estirilir. [2]

Sömürgeciliğe Marksist bakış

Marksizm, sömürgeciliği kapitalizmin bir formu olarak tanımlar. Marx'a göre global kapitalist sistem ve sömürgecilik, eşitsiz gelişme ile doğrudan ilişkilidir. Bu bir "Toptan yıkımın, bağımlılığın ve sistematik sömürünün, sosyo-psikolojik bozukluğun ve kitlesel yoksulluğun enstrümanıdır." [3]

Koloniler üretim şekilleri içine inşa edilir. Yeni hammaddelerin bulunması ve yatırım fırsatları, sermaye birikimi için kapitalistler arası rekabetin bir sonucudur. Lenin'e göre sömürgecilik emperyalizmin bir köküdür. Lenin emperyalizm'in "tekelci kapitalizm" ve "sömürgecilik" olarak ayırt edilebileceğini söylemiştir. [4]

Sömürgelerin bağımsızlığa kavuşması

Sömürge ülkelerde I. Dünya Savaşı sonrasında ulusal özgürlük hareketleri başlamasına karşın II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar bu hareketler başarıya ulaşamamışlardır.

Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı'ndan zaferle ayrılması, eski sömürge ülkelerin bağımsızlığı için büyük önem taşımıştır. Bir çok ulusal kurtuluş hareketleri ortaya çıkmış, Angola Halk Cumhuriyeti, Vietnam, Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan ve bunun gibi bir çok ülke batı sömürgeciliğinden kurtulmuştur.

Kaynakça

  1. http://www.nedirnedemek.com/s%C3%B6m%C3%BCrgecilik-nedir-s%C3%B6m%C3%BCrgecilik-ne-demek
  2. Fahir Armaoğlu, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, alkım yayınevi, cilt 1-2, s.79
  3. İnsan Coğrafyası Sözlüğü, Kolonizasyon (İngilizce)
  4. In the Emerging System of International Criminal Law: Developments and Codification, Brill Publishers (1997) sayfa 90.