Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Sosyal demokrasi

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Ambox rewrite orange.svg.png Bu madde bir taslaktır.
Maddenin içeriğini geliştirerek VikiSosyalizm'e katkıda bulunabilirsiniz.

Katkıda bulunmak için sayfanın üstünde yer alan Değiştir sekmesine tıklayınız.



Sosyal demokrasi, barışçıl yöntemlerle kapitalizmi sönümlendirmeyi hedefleyen politik ideoloji. [1]

Hakkında

Sosyal demokrasi, Ferdinand Lasalle’in sosyalist fikirlerinden etkilenerek 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır. [2] Sosyal demokrasi düşüncesinin devlete sosyal ödevler yükleyip ekonomik yaşama, halk kitleleri yararına müdahale olanakları sağlaması sınıflar arası farklılık ve gerginlikleri yumuşatıcı bir rol oynamış, kapitalizmi ve batı tipi demokrasiyi aşmayı amaçlayan devrimci akımlara karşı bir set oluşturmuştur.

Sosyal demokrasinin bu reformcu yaklaşımının en önemli temsilcisi Eduard Bernstein'dır. Bernstein, Marx ve Engels tarafından geliştirilen temel doktrinlerin (yani marksizmin) pek çoğunu hatalı ve zamanı geçmiş olarak değerlendirerek reddetmiştir. Bernstein, marksizmin 'Sosyalist devrimin gerekliliği’ ve ‘Sınıf çatışması’ tezlerine karşı çıkarak sosyalizmin" temsili demokrasi" ile ve sınıfa bakılmaksızın evrimsel bir süreç ile ulaşılabileceğini öne sürmüştür. [3] Bununla birlikte kamusal yatırım, kooperatifli işbirliği ve özel girişimlerin birlikte varlığından oluşan bir karma ekonomi modelinin; özel girişimlerin kooperatif işbirliğine dönüşmesi öncesinde uzun bir sürecin geçmesi gerekeceğini savunmuştur.

II. Dünya Savaşı sonrası

II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, Avrupa’da sosyal demokratların pek çoğu marksizm ile olan ideolojik bağlarını terk etti ve marksizmin vurguladığı sınıf mücadelesi ve proletarya diktatörlüğü tezlerinin yerine yerine yönlerini kapitalizmi sosyalizme evrimsel olarak dönüştürecek toplumsal politika reformunu vurgulamaya doğru değiştirmişlerdir. Bu durum klasik marksist teorilere aykırı olduğundan; Sovyetler Birliği, Çin Halk Cumhuriyeti, Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti gibi bir çok ülke tarafından kıyasıya eleştirilmiştir.

Arnavutluk Emek Partisi lideri Enver Hoca "Proleter demokrasi gerçek demokrasidir. Avrupa komünizmi anti-komünizmdir." diyerek, bu durumun revizyonizm olduğunu belirtmiş ve marksizme ihanet olduğunu söylerek kıyasıya eleştirmiştir; [4]

Stalin de sosyal demokrasinin Kadetlere benzer bir şekilde sosyalizm ve işçi sınıfı'na düşman tavır sergilediğini şu sözlerle dile getirmiştir; [5]

 :"Sosyal-demokratlar ve Kadetler muhalefeti ne için övüyorlar? ... Son zamanlarda batının sosyal-demokrat basınında ve burjuva basınında "Rus sorunu" denilen şeyin yakıcı bir güncel sorun haline geldiği dikkatinizden kaçmış olamaz. ... SSCB'de sosyalizmin gelişmesi ve Batı'da komünist hareketin büyümesi, burjuvazinin ve onun işçi sınıfı içindeki ajanları sosyal-demokrat liderlerin saflarında elbette büyük bir huzursuzluğa yol açmak zorundadır. Bugün devrim ile karşı-devrim arasındaki ayrım çizgisi, SSCB'nin proletarya partisine karşı bir tarafın şiddetli nefreti ve öteki tarafın sıcak dostluğu şeklini almaktadır. ... Sovyet Cumhuriyeti'nin hasımları ne istiyorlar? Geniş halk kitleleri arasında proletarya diktatörlüğüne karşı mücadele için ideolojik ve ahlâki önkoşulları yaratmaya çalışıyorlar. Sovyet Cumhuriyetinin dostları ne istiyorlar? Proletaryanın geniş katmanları içinde Sovyet Cumhuriyetinin desteklenmesi için, savunulması için ideolojik ve ahlâki önkoşulları yaratmaya çaba gösteriyorlar. Şimdi de, sosyal-demokratların ve Rus burjuva mültecileri arasında bulunan Kadetlerin muhalefetimizi ne için övdüklerini görelim."

Kaynakça

  1. Busky, Donald F. (2000), Democratic Socialism: A Global Survey, Westport, Connecticut, USA: Greenwood Publishing Group, Inc.,, ss. 8, "The Frankfurt Declaration of the Socialist International, which almost all social democratic parties are members of, declares the goal of the development of democratic socialism"
  2. Christian Aspalter. Importance of Christian and Social Democratic Movements in Welfare Politics. Huntington, New York, USA: Nova Publishers, 2001. s. 52.
  3. Steger, Manfred B. The Quest for Evolutionary Socialism: Eduard Bernstein And Social Democracy. Cambridge, England, UK; New York, New York, USA: Cambridge University Press, 1997. s. 146.
  4. Enver Hoca (1978), Proleter Demokrasi Gerçek Demokrasidir. Halkın Birliği Yayınları, İstanbul.
  5. Jozef Stalin - Muhalefet Üzerine, s.103,104