Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi
Kısaltma THKP-C
Kurucu Mahir Çayan
Münir Ramazan Aktolga
Yusuf Küpeli
Slogan(ları) "Oligarşinin korkulu rüyası"
Kuruluş tarihi Aralık 1970
Kapanış tarihi 22 Ekim 1972 (fiili)
Ardılı Devrimci Yol
Kurtuluş Hareketi
Halkın Yolu
THKP-C/MLSPB
THKP-C/HDÖ
Devrimci Sol
DHKP-C
İdeoloji Marksizm-Leninizm
Guevarizm
Fokoculuk
Siyasi pozisyon Aşırı sol

Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C), Mahir Çayan, Yusuf Küpeli ve Münir Ramazan Aktolga tarafından Aralık 1970'te[not 1] kurulan ve döneme Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'yla ve Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist'le birlikte damgasını vuran Marksist-Leninist örgüt. THKP-C'nin logosu eski THKC militanı Kadriye Deniz Özen tarafından tasarlanmıştır.[1]


Hakkında

Teorik olarak THKP ve THKC

THKP-C, teorisini Mahir Çayan'ın Kesintisiz Devrim , Sömürge Tipi Faşizm , Suni Denge, Politikleşmiş Askeri Savaş Stratejisi (PASS) tezlerinin oluşturduğu , Türkiye İşçi Partisi içerisinde doğan ve Türkiye devrim tarihinde pasifizme ve revizyonizme sahip olarak nitelendirdiği kesimlere savaş açmış, yaptığı eylemlerle ses getirmiş bir örgüttür. Kendilerini "Oligarşinin korkulu rüyası" olarak tanımlamaktadırlar. [2].
Mahir Çayan görüşlerini 1972 yılında devlet tarafından aranırken yazdığı Kesintisiz Devrim II-III adli kitabında açıklamıştır. Kitaba göre Türkiye 1950'lerin başlarından itibaren sömürgeleşmeye başlamış ve uluslararası emperyalizm yeni sömürgecilik anlayışıyla Türkiye'yi gizli bir biçimde işgal etmiştir. Kitapta anlatildigina göre, 12 mart 1971 yari-askeri muhtırasının ardından, işbirlikçi tekelci burjuvazi, Amerikan tekelleri ile ittifak halinde yönetimde oligarşik diktatörlük oluşturmuştur.


Eylemsel olarak THKC

THKO ile birlik teklifi

THKO esasen silahlı mücadeleyi 1969'da başlatmayı planlamıştı ama çekirdek kadrosunun Filistin'den dönüşü sonrası tutuklanması üzerine mücadele 1970'de başlatıldı. Bu dönemlerde Mahir Çayan, Yusuf Küpeli, Münir Ramazan Aktolga THKO üyeleriyle bir görüşme yapar. Çayan THKO üyelerine mücadeleye erken başlandığını, "bir siyasal parti olarak örgütlenmeksizin silahlı propagandaya girişilemeyeceğini" söyler ve "birlikte" örgütlenme teklifi yapar. Fakat THKO'nun kır gerillası, ileride THKP-C'yi oluşturacak olan kadronun ise şehir gerillasını savunmasından dolayı Hüseyin İnan "Siz kent proletaryasına inanıyorsunuz, biz ise kır proletaryasına" diyerek reddeder.[3] Deniz Gezmiş ise Mahir Çayan'a sen oportünistsin der.

Erken dönem eylemleri

THKC militanları erken dönemde şu eylemleri yapar:

  • Ziraat Bankası Küçükesat Şubesi'nin soygunu,
  • 16-17 Şubat'ta Kanlı Pazar'da katledilen devrimciler anısına düzenlediği 16-17 Şubat Devrimci Terör Harekatı'nda
  1. Amerikan askeri malzeme deposu,
  2. Tuslog'un Zincirlikuyu merkezi,
  3. Tuslog'un Şişli şubesi,
  4. Amerikan-Türk Dış Ticaret Bankasının Elmadağ şubesi,
  5. ABD Başkonsolosluğu,
  6. İngiltere Başkonsolosluğu,
  7. Emperyalist Amerikan teşekkülü IBM'nin Gümüşsuyu'ndaki merkezininin bombalanması,
  • Salıpazarı'ndaki Amerikan askeri botu bombalanıp tahrip edilmesi,
  • Türk Ticaret Bankası'nın Erenköy Şubesi'nin hasılatının kamulaştırılması eylemlerini yapar. Ayrıca bu eylemde Amerikalı Astsubay A. Donald'ın arabası yakılarak imha edilir.

THKC Gerillaları, Mete Has ve Talip Has'ı kaçırarak karşılık olarak Haslar'ın maddi kaynağını kamulaştırdı.[4] Kadir Has bu olayı şöyle anlatıyor:[5]

Eşim Rezzan'ı Akdeniz seferine çıkan bir gemi ile yurtdışına yolcu ettikten sonra, Mete'lerin Suadiye'deki evine ulaştık. Zile bastık kapı açıldı. Karşımızda gelinim Fezal'i beklerken yabancı bir erkekle karşılaştık. Eve girdikten sonra kapı kapandı. Teröristler benden 400 bin lira para istiyordu. Teröristlerin benden istediği 400 bin lira fidye çok büyük para idi. Bu para ile, tanesi 133 liradan 3007 adet Cumhuriyet Altını almak mümkündü. 1971'in 400 bin lirası, günümüzün yaklaşık 200 bin dolarına eşdeğerdi. Daha sonra teröristler Talip Aksoy ile Mete Has'ı alıp götürdüler. Sabah adının Mahir Çayan olduğunu öğrendiğim teröristle birlikte, evden çıktık. Üsküdar iskelesinden arabalı vapura binip Kabataş iskelesine, oradan da taksi ile Şişli Pilavcı Pasajı'ndaki işyerime ulaştık

Pilavcı Pasajı'ndaki işyerimi, kayınbiraderim Ali Germirli yönetiyordu. Ali'ye durumu anlattım. Bana (ağabey, bu çok büyük para) dedi. Ali, işin dehşetini anlamamış olacak ki, (Burası dağ başımı, Ne parası) dedi. Anında teröristin cevabını aldı: (O lafı bir daha edersen, kurşunu yersin) Ali bu defa Kayserililik içgüdüsüyle teröriste (250 bin versek olmaz mı?) diye teklifte bulundu. Bu pazarlık ortamından rahatsız olan Mahir Çayan ise (Olmaz) cevabını verdi. 200 bin lirayı çok kısa zamanda tedarik edip Mahir Çayan'a verdim. Paranın ikinci yarısını ise akşamüstü muhasebe müdürümüz Nihat Ünsal ile Karaköy İskelesi'ne gönderdik. Gece yarısı Talip ile Mete'yi kurtardıktan sonra, polisi haberdar ettik
.
Eylem sonucunda Kadir Has Cevahir Yoldaş'a "Bir daha karşılaşmayacağız, değil mi?" diye sorar. Bunun üzerine Hüseyin Cevahir "Bir kere daha hepinizle birlikte topyekûn karşılacağız." der.

12 Mart ve mücadeleye devam etme kararı

Efraim Elrom infaz ediliyor
Halk adına infaz edilen Efraim Elrom.
Halk adına infaz edilen Efraim Elrom.
Efraim Elrom'un cesedinin İstanbul, Nişantaşı, Hamarat Apartmanı'ndan çıkarılışı

12 Mart Darbesi ardından THKP-C darbeden kaçmama ve askeri eylemleri sürdürme kararı almıştır. Aralık 1970'de kurulan THKP ve THKC normalde örgütlenme açısından küçük eylemler düzenledi. Ama yakalanan THKO üst düzey militanları Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın serbest bırakılması için THKC gerillaları Ulaş Bardakçı, Hüseyin Cevahir, Mahir Çayan, Necmi Demir, Oktay Etiman ve Ziya Yılmaz, 17 Mayıs 1971'de kuruluş eylemi sayılan Efraim Elrom'u kaçırdı.[6] Eyleme ise "1 Mayıs Harekâtı" ismini verdi. İsimin kaynağı ise normalde eylemin 1 Mayısta düzenlenmesi şeklinde planlanmasından dolayıdır. Ama eylem teknik aksaklıklardan dolayı 2 hafta ertelenmiştir. Kaçırılma eyleminden sonra THKC İsrail Başkonsolosluğu önündeki bir varile Amerikancı Bakanlar Kuruluna isimli bildiriyi bıraktı. Bildiri şöyledir:[7]:

17.5.1971
Saat: 17.00
Amerikancı Bakanlar Kurulu'na
Türkiye Halk Kurtuluş Cephesi, 1 MAYIS HAREKÂTI'nda, Ortadoğu halklarının baş düşmanı Amerikan Emperyalizminin maşası Siyonist İsrail'in Türkiye Başkonsolosu olan ve de ülkemizdeki Siyonist hareketlerin organizasyonunda önemli rolü olan Efraim Elrom'u kaçırmıştır.
Efraim Elrom'un hayatına karşılık, derhal şu şartların yerine getirilmesi gerekmektedir:
1. Tutuklu bulunan bütün devrimcilerin derhal serbest bırakılması (Yer sonra bildirilecektir),
2. Türkiye Halk Kurtuluş Cephesi'nin 1 No'lu bülteninin 07.30, 13.00, 19.00, ve 22.45 TRT Haber Bültenleri'nde 3 gün devamlı ve eksiksiz anons edilmesi,
3. Mühlet doluncaya kadar polisin ve diğer zabıtanın hiçbir takibe girişmemesi ve aleyhte propaganda yayın yapılmaması.

Mühlet bu ültimatomun verildiği tarihten itibaren 3 gündür. Şartlar yerine getirilmezse derhal Efraim Elrom kurşuna dizilecektir. (Mühlet: 20.5.1971, saat 17.00'ye kadar.)

—Türkiye Halk Kurtuluş Cephesi Merkez Komitesi

Sıkıyönetim komutanlığı ise kaçırılma olayının ardından 16 No'lu şu bildiriyi yayımlar:[8]

Sıkıyönetim Komutanlığı'nın 16 No'lu Bildirisi:
Suçlulara ihtar,
1-Elinizde tutuklu bulunan İsrail Başkonsolosu'nu en kısa zamanda serbest bırakın, hiçbir veçhile sakın silaha davranmayın.
2-Aksi takdirde er-geç ele geçecek olan suçluların tümünün aslı fail olarak yargılanacaklarını ihtar ederim.

—Faik Türün
Orgeneral
1. Ordu ve Sıkıyönetim komutanlığı

Sıkıyönetim, hemen ardından ise 17 no'lu şu bildiriyi yayınlar:[8]

Sıkıyönetim komutanlığının 17 No'lu bildirisi:

Sayın bölge sakinlerine,

1- İstanbul, kocaeli, Sakarya ve Zonguldak illleri sıkıyönetim bölgelerinde yapılmakta olan arama ve kontrollarda güvenlik kuvvetlerine kolaylık olmak üzere, ergin çağda bulunan sayın bölge sakinlerimizin kendilerini tanıtacak bir belgeyi yanlarında bulundurmalarını,
2- Genel güvenlik ve suçluların meydana çıkarılması yönünden bu ve benzeri tedbirlerin anlayışla karşılanmalarını rica ederim.

—Faik Türün
Orgeneral
1. Ordu ve Sıkıyönetim Komutanı

Olayı öğrenen dönemin başbakanı Nihat Erim sapsarı kesildi. Hemen yardımcısı Sadi Koçaş'a bir bildiri yazdırdı. Bildiri bizzat Sadi Koçaş tarafından saat 22:45'te radyoda okundu.[9] Bildiri özet olarak şöyledir:

  1. Konsolos derhal serbest bırakılmazsa örgütle (yani THKP-C) ile uzak-yakın ilişkisi olan herkes ve gençleri kışkırtanlar derhal gözaltına alınacak.
  2. Kaçırılma olayına karışan ve/veya yardım edenler idam cezasıyla yargılanacak.
  3. Eğer cinayet gerçekleşirde Elrom öldürülürse bu kanun geçmişe dönük olacak.

20 Mayıs'a gelindiğinde THKP-C'nin verdiği süre dolmuş lakin devlet hiçbir adım atmamıştı. Devlet aynı Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nun dört Amerikan askerini rehin alıp sonradan bıraktığı gibi bir olay yaşanmasını bekliyordu. Ama THKP-C'de hiçbir adım atmamıştı. Bunun üzerine devlet 22 Mayıs 1971'de sıkı yönetim ilan etti ve Elrom'u aramaya başladı. Balyoz Harekatı olarak isimlendirilen bu harekatın ismi Nihat Erim'in Alınacak tedbirler balyoz gibi kafalarına hemen inecektir sözünden gelmektedir. İsteklerinin yerine getirilmemesi ve aramanın da çıkmasıyla THKP-C Elrom'u halk adına infaz etti. 23 Nisan 1971'de Elrom Nişantaşı'ndaki Hamarat Apartmanı'nda ölü olarak bulundu. Elleri arkadan bağlanmış ve ağzı bantlanmış olan Elrom şakağına üç kurşun sıkılarak öldürülmüştü.[10] Eylemden sonra kaçan THKC gerillâlarını Yılmaz Güney sakladı.[11][12]

Maltepe Kuşatması
Maltepe Kuşatması
Hüseyin Cevahir şehid edildikten sonra.

Gerillalar 24 Mayıs 1971'de Yılmaz Güney'in evini terk etti. Lakin aramalar arttırılmış, önlemler çoğalmıştı. Kaçacak yeri çok olmayan gerillaların 27 Mayıs'ta saklandığı boş bir bir hücre evi 30 Mayıs 1971'de keşfedildi. Yaşanan küçük çatışmalarda bir kadın ve bir bekçiyi yaralayarak bazı militanlar kaçabildi.[13] Lakin THKP Merkez Komitesi Üyesi Mahir Çayan ve THKP Genel Komitesi Üyesi Hüseyin Cevahir kaçamadı. Çatışa çatışa İstanbul Maltepe'de bir eve sığındılar. İlk önce zemin katı seçtiler ama sonra güvenlikten dolayı en üst kata çıktılar. Evin sahibi Binbaşı Dinçer Erkan'dı. İçeri girince gerillalar evi terk etmelerini istedi. Sibel Erkan'ı tutarak sen kal bize su getir diye göstermelik rehine aldılar. Böylece 51 saat süren Maltepe Kuşatması başladı.[14] Rehin aldıkları kıza karşı yurtdışına çıkmak için pasaport istediler.[15] Gerillalar Sibel Erkan'a gayet dayanıklı bir sığınak yaptılar. Dışarıya her ne kadar kızı öldürecekleri yönünde tehditler atsada içeride Mahir "Sen dışarı da söylediklerimize bakma. Korkma sakın bizden. Sana bir şey yapacak, öldürecek değiliz. Kendimizi kurtarmak için onlara böyle davranıyoruz" diyerek kızı yatıştırıyordu[16] Kız ve gerillalar arasında bir ağabey kardeş ilişkisi oluşmuştu. 51 saat sonunda 1 Haziran'da askerler 15 dakika sonra tekrar anons yapacağız demesine rağmen sözlerinde durmamış ve katliamı başlatmışlardı. Önce keskin nişancı Cihangir Erdeniz[not 2] Hüseyin Cevahir'e 1 el ateş açtı.[17] Vurulması üzerine Hüseyin Cevahir Aslan diye bağırdı. Bu gerillalar arasında bir parolaydı. Vurulan gerilla aslan diye bağıracak böylece diğeri de intihar edecekti. Teslim olup ele geçirilme söz konusu bile değildi. Özellikle 31 Mayıs 1971'de Nurhak Katliamı'nın gerçekleştiğini radyodan haber alan gerillaların kini iyice bilenmişti. İntihar girişime geçmeden evvel Mahir şu notu bırakmıştır:[18]

İHTİLALE GİDEN YOL BURADA DÜŞEN GERİLLANIN KANIYLA KIZILLAŞARAK AYDINLANACAKTIR
.

Lakin solak olan Çayan aceleyle silahı sağ eline almış ve kalbinin üzerine doğrultup ateş açmıştır. Solak oluşu yüzünden eli titredi ve kurşun milimetrik sapmayla akciğerine saplandı.[not 3] Polis-asker kuvvetleri içeri girince yerde savunmasız yatan Hüseyin Cevahir'i kurşuna dizerek katletti. Cevahir Yoldaşın üzerinden tam 23 kurşun çıktı.[19] Daha sonra katledilen Hüseyin Cevahir'in bedeni, evin balkonundan dışarıya sergilendi.[20] Çayan ise başarısız intihar girişimi sonucu ağır yaralı olarak ele geçirildiğinde ambulansa kadar yürütüldü. Ambulans kapısına getirilince sedyeye bindirilip ambulansa yüklendi. Operasyona katılan polislerden biri Başkomiser Mehmet Bayrak ise kalçasından yaralandı.[21] Gerillaların evin en güvenli yerinde yaptığı dayanıklı sığınak sayesinde Sibel ise hiçbir yara almadan kurtuldu. Gerillalar Sibel'in hayatını düşündüklerinden en güvenli yeri ona verip kendileri kurşunların hedefi oldular.

Olaydan sonra ele geçirilen Mahir, şu açıklamayı yaptı:[22]

Bizim Sibel Erkan'ı rehin tutma acımız ikiliydi:
1. Bir blöf yaparak iltica hakkı sağlayabilmekti (zayıf bir ihtimal olarak kabul ediyorduk),
2. Esas önemli amacımız son nefesimi verirken THKC'nin adını bütün Türkiye'ye duyurmaktı.
Yani politik propagandaydı.
Tutuklanma ve mahkemeler
THKP-C Davası, 16 Ağustos 1971
THKP-C Davası, 16 Ağustos 1971
THKP-C Davası, 28 Aralık 1971
THKP-C Davası, 28 Aralık 1971

Çayan'ın yakalanmasından kısa bir süre sonra sığınacak yerleri olmayışından dolayı Ulaş Bardakçı Hamarat Apartmanı'na belki güvenlidir umuduyla gider ama orada üs kuran polislerce yakalanır. Tutuklamaların artması üzerine TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ VE CEPHESİ-1 Davası başlar. 1 No'lu sanık Mahir Çayan, 2 No'lu sanık ölü Hüseyin Cevahir, 3 No'lu Sanık ise Ulaş Bardakçı'dır.[23] Özellikle Ulaş Bardakçı ve Mahir Çayan'ın 146/1 maddesi uyarınca tecziyesi olmakla birlikte birçok maddeyi ihlalden tecziyeleri istenmekteydi.[24] Ama 29 Kasım 1971 tarihinde yapılan özgürlük eylemiyle birlikte 2 THKO 3 THKP-C gerillası hapishaneden kaçar ve aktif mücadeleye döner.[not 4][not 5][25] Gerillaların firar ettiği ortaya çıkınca Kartal Maltepe 2. Zırhlı Tugay Askeri Cezaevi, saat 16:55'te şu açıklamayı yapar:[26]

30 Kasım 1971 günü Kartal Maltepe Tutuk Evi'nde bulunan sanıkları duruşmaya getirmek isteyen yetkililerle, içinde 60 kişinin bulunduğu bir koğuşta tutuklular, Ankara Askeri Cezaevi'nde direniş yapan arkadaşlarını desteklemek için 24 saatlik bir direnişte bulunacaklarını bildirmişlerdir. Bu kanunsuz davranışları yüzünden alınan tertibatla içeri girilmiştir. Sanıklardan Mahir Çayan, Cihan Alptekin, Ömer Ayna, Ulaş Bardakçı ve Ziya Yılmaz'ın kanalizasyon yolu ile kaçtıkları anlaşılmıştır.

Gerillaların özgürlük eyleminin ardından Faşist sıkıyönetim ise 38 No'lu şu bildirisini yayınlar:[27]

Devletin temel nizamlarını ve Anayasa ile müesses Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni zorla ıskata teşebbüs ve bunu temin için birçok anarşik olayları icra etmek suretiyle kamunun huzurunu, mal ve can güvenliğini tehdit etmekten idam talebiyle yargılanan Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı, Ziya Yılmaz, Cihan Alptekin ve Ömer Ayna, 29-30 Kasım 1971 gecesi Kartal Tutuk Evi'nden tünel açmak suretiyle kaçmışlardır. Huzura susamış ve onu elde etmenin gönül rahatlığını duyan bütün vatandaşlarımın idare amirleri ile güvenlik kuvvetleri mensuplarının şakileri yakalamada şimdiye kadar olduğu gibi bu defa da gayret ve içtenlikle yardımda bulunacaklarına dair inancım büyüktür. 1 Aralık 1971 tarihli İstanbul gazetelerinde yayınlanacak olan şehir eşkıyasının fotoğraflarının muhafaza edilerek görüldükleri yerde yakalattırılmalarını, bulundukları ve barındıkları yerlerin resmi makamlara hemen bildirilmesini ve bu suretle vatansever yurttaşlarımın canileri yakalamada yardımcı olmalarını ve bu yolda faydalı hizmetleri geçenlerin cömertçe mükafatlandırılacağının bilinmesini rica ederim.

—Birinci Ordu ve İstanbul Sıkıyönetim Komutanı Orgeneral Faik Türün

TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ VE CEPHESİ-1 Davası'nın son duruşması 28 Aralık 1971'de görülür ve Necmi Demir ile Kamil Dede idama, Rüçhan Manas, Kadriye Deniz Özen ve İlkay Demir müebbet hapse çarptırılmıştır.[28][not 6]

Kaçış sonrası MK toplantısı ve Küpeli ile Aktolga'nın THKP ve THKC'den sürgünü

Mahir ve Ulaş'ın tutuklanmasından sonra THKP-C eylemleri durmuştur. Bu ve benzeri olayların sonucunda Mahir, Yusuf Küpeli ve Münir Ramazan Aktolga'yı çağırır. İhanet karşısında Mahir ikisini Narodniklikle ve Doktorculukla suçlar ve Genel Komite Üyeleri şu kararı alır:[29]

Aralık 1971
İlhan ve Mahmut arkadaşlara[not 7]
Partimizin ideolojik-politik-örgütsel-strateji ilkeleri Kurtuluş'un 1. Sayısı'nda, Parti ve Cephe Bildirilerinde, ve de Parti Tüzüğü'nde net ve açıktır.
Partimizin çizgisi Marksizm-Leninizm'in dünyanın ve Türkiye'nin şartlarına uygulanması sonucunda ortaya çıkmış olan uluslararası devrimci hareketin çizgisidir.
Partimiz, yeni sömürgecilik çağında dünya ve Türkiye halklarına karşı enternasyonal ve milli görevini yerine götürme savaşında gerilla savaşını temel almıştır.
Gerilla savaşını politik mücadelenin en üst ve en yetkili biçimi olarak ele alan Partimiz'in stratejik çizgisi, Politikleşmiş Askeri Savaş çizgisidir.
Bu çizgi, gerilla savaşını birleşik devrimci savaş, henüz kitlelerin aktif desteğini almadığı, savaşın oligarşi ile halkın devrimci öncüleri arasında geliştiği bir ortamda, Partimiz'in örgütsel ilkesi politik ve askeri liderliğin birliği ilkesidir. Örgüt şeması da yeni-sömürgecilik döneminin Bolşevik çizgisidir.
Partimizin ideolojik-politik-stratejik-örgütsel ilkelerini "Narodnizm", "Marksizm ile Narodnizm'in eklektik birleştirilmesi, en tehlikeli sol sapma" diye niteleyerek, Partimizin devrimci çizgisi yerine uluslararası sosyal pasifizmin çizgisini, Parti'nin Genel Komitesi'nden habersiz tezgahlama gayretleri içinde olan sizlerin Partimizde kalmasına artık fiilen imkan yoktur.
Bu Parti, sizlerin bugün "Narodnizm" diye reddettiğiniz ideolojik-teorik-stratejik ilkelerin üstüne kurulmuş ve bu ideolojik çizgiye uygun devrimci pratikle halkımıza mal olmuştur.
Bu nedenle, Genel Komite üyeleri olarak, bizler, Partideki bütün yetki ve görevlerinizin iptaline ve de Partiden ayrılmanıza karar verdik. (*)
KURTULUŞA KADAR SAVAŞ!

(*)Bu sağcı görüşü benimsemiş olan, örgütün bu veya şu kademesinde görevli olanlarda aynı işleme muhataptırlar.

—Oral-Rüştü-Memduh-Cevdet-Hasan[not 8]

Böylece Genel Komite üyelerinin[not 9] aldığı kararla Küpeli ve Aktolga THKP ve THKC'den ihraç edilir.

Şehir Gerillası Kuvvetlerinin Yenilişi
Ziya Yılmaz'ın ele geçirilişi ve Ulaş Bardakçı'nın katli
THKP-C Davası, Ziya yılmaz'ın yargılanışı

Kaçıştan sonra Çayan THKC kır gerillalarının, Bardakçı ise şehir gerillalarının başına geçer. 19 Şubat 1971'de Mehmet Eymür[30] ve Hiram Abas'ında[31][not 10] katıldığı bir baskın sonucu Ziya Yılmaz yaralı olarak ele geçirilir, Ulaş Bardakçı ise saat 07:00'da Arnavutköy'de katledilir.[32][33]Bardakçı'nın ölümü THKP-C Davası İddianamesi'nde[not 11] şöyle geçer:[34]

Ulaş Bardakçı'nın Arnavutköy Üvez Sokak No. 8/1'deki evde gizlendiği istihbar edilmesi üzerine, 19 Şubat 1972 günü saat 07.00'de mezkur mahalle Komiser Muavini Alican Özgenler başkanlığında polis memurları Reşat Okutan, Tamer Gürbüz, Tayfun Ergüven, Turan Koçak, Salim Somun ve Habib Gür'den müteşekkil tim gelmiş, ayrıca ev çevresinde asker ve toplum zabıtası kuvvetlerince çevre emniyeti alınmasını müteakip Alican Özgenler, Reşat Okutan, Tamer Gürbüz ve Turan Koçak, Ulaş Bardakçı'nın gizlendiği öğrenilen Lale Arıkdal'a ait daire kapısını çalmışlardır. Görevliler, kapıyı açan Lale Arıkdal'a evde arama yapacaklarını, başkaca kimse olup olmadığını sorduklarında, adı geçenin gayet soğukkanlı bir şekilde evde yalnız oturduğunu başka bir kimse olmadığını beyan etmesi üzerine tim mensupları derhal eve girerek salon salomanje, bir küçük oda, bir küçük koridor, mutfak ve 2 odadan ibaret dairede arama yapmaya başlamışlardır. Komiser muavini Alican Özgenler ve görevli memurlardan ikisi Lale Arıkdal'dan gerekli görülen bazı konuları sorarken, polis memuru Reşat Okutan küçük koridor nihayetindeki odaya girmiş, oda kapısı soluna düşen köşedeki karyola üzerinde bir erkek ceketinin bulunduğunu görerek arkadaşlarına burada erkek elbiseleri var diye seslendiğinde bu sırada karyolanın karşısındaki duvara bitişik bulunan vinylexten mamul gardrop ön tarafının açıldığını, bir tabanca namlusunun dışarı doğru uzatıldığını görmesiyle birlikte, Ulaş Bardakçı tarafından tabanca ile atışa başlanılmıştır. Bu durum karşısında polis memuru Reşat Okutan ile oda penceresi dışında bulunan diğer görevliler de karşı atışta bulunmaları sonucu, Ulaş Bardakçı, isabet eden kurşunlar sebebiyle ölmüş, görevli polis memuru Reşat Okutan ve Tamer Gürbüz hayati tehlike arzedecek şekilde yaralanmışlardır.
Görevlilerce mahallinde yapılan tesbit ve tahkikte: Ulaş Bardakçı tarafından çatışmada kullanılan 9 mm. çaplı Smith-Wesson marka tabanca ve 62 adet aynı çaplı mermi, yasaklanmış Marksist-Leninist kitaplar ile Ulaş Bardakçı'nın üzerinden 11853,50 lira ve ayrıca gizli haberleşmeyi sağlamada kullanılan harfleri ifade eden muayyen şekillerden ibaret şifre belgesi bulunarak, güvenlik kuvvetlerince zaptedilmiştir.
Koray Doğan'ın katledilişi
Ana madde: Koray Doğan

Koray Doğan, THKP-C'nin ODTÜ'deki bağlantısı olan gerilladır.[35] Maltepe'den firarın ardından Mahir ve yoldaşlarına sığınacak yer de temin eden de kendisidir.[36] Bir süre sonra Komer'in arabasını yaktığı iddiasıyla[not 12] aranmaya başlar. Koray Doğan'ın babası Ahmet Doğan'a liseden arkadaşı olan Tevfik Türüng'ün dediklerini kız kardeşi Tülay Doğan şöyle anlatıyor:[37]

Bu gece oğlun bulundu bulundu, yoksa bir kör kurşuna gidecek bunu bilmelisin doktor diye diretiyordu. Bu sözlerin üzerine Erzincan'da askeri veteriner olarak görev yapmakta iken izinli olarak Ankara'ya gelen ağabeysi Kutay Doğan gece Koray'ın gittiği arkadaşını tanıdığını ve Korayı bulabileceğini söylemiş ancak aramaya gidecekleri yerde polisler onu da alıp nezarete götürmüşler ve ertesi günü akşamına kadar nezarette bekletmişlerdi.

Türüng'ün bu sözleri söylediği gece Doğan, kız arkadaşının evine gider ama orada üs kuran polislerce yakalanır. Listede adını bulamadıkları için polisler tarafından salınır.[38] Bölgeden uzaklaşırken daha önce salınan Doğan'a arkadan ateş açılır ve Koray Doğan kalleşçe katledilir.[39] Koray Doğan'ın katledilişinin ardından THKP-C güçlü bir bağlantısını kaybetmiş ve ağır hasar almıştır.[not 13]

Kızıldere Katliamı ve Kır Gerillası Kuvvetlerinin Yenilişi

THKO liderlerinin idamlarını engellemek için eylem yapılması hala gündemdeydi. Hatta Nihat Erim'i kaçırmayı planlayanlar bile vardı. Ama zaman kısıtlı, olanaklar azdı. THKC Karadeniz Kır Gerillaları Fatsa'dan İngilizleri kaçırabileceği yönünde bir teklif gelince Mahir bu eylemi koşullarının hazır oluşundan dolayı seçer. THKP-C 25 Mart 1972'de "Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Parlamentosu ve Hükümetine" başlıklı bir bildiri bırakır. Bildiri özetle şöyledir:[40]

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Parlamentosu ve Hükûmetine
Türkiye halkının en yurtsever evlatlarını, Avrupa İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini, 27 Mayıs Anayasası'nı çiğneyerek tamamen ortaçağ engizisyon kurallarının ışığı altında yargılayarak asmak niyetindesiniz. Bugün Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan arkadaşların hayatlarına kastedenler, 5-10 gün sonra da Ziya Yımaz, Necmi Demir, Kamil Dede ve öteki yurtsever arkadaşlarımıza yöneleceklerdir... 1972'nin Türkiye'sinde tek bir yurtseverin, öncü savaşçının oligarşinin ipiyle hayatına son verilmek istenirse, bu İngiliz ajanları da Halkın Devrimci Öncüleri'nin, yani bizlerin kurşunlarıyla yok olacaklardır.
Dünya halklarının baş düşmanı Anglo-Amerikan emperyalizminin askeri örgütü olan NATO'da görevli bu İngiliz ajanlarının hayatlarına karşılık şartlarımız açıktır:
1- İnfazlar derhal duracak,
2- Hiçbir devrimci ve yurtsever asılmayacaktır.
3- En çok 48 (kırk sekiz) saat içerisinde bu konuda Türkiye radyolarından infazların durdurulduğu hakkında yayın yapılması şarttır.

Bu şartlar yerine getirilmediği taktirde, kesin olarak bu İngiliz ajanları kurşuna dizilecektir.
Bu oligarşinin zulmüne, hainliğine, gaddarlığına, kan emiciliğine karşı bizlerin ilk ihtarıdır.
Infazlar yerine getirilirse şu iyi bilinsin ki, ihtilâlci misilleme sadece bu NATO ajanlarının yok edilmesiyle bitmeyecektir. Bu sadece başlangıç ve ilk ihtardır.
Bütün yurtta zulmü, kana susayıcılığı tezgâhlayan bütün Amerikancı köpekler, hükümet yetkililerinden işkenceci köpeklere, Amerikancı faşist generallerden satılmış basın kalemșörlerine... Yaşasın Türkiye İhtilâli, Yaşasın İhtilâlci Cephe,
Kurtuluşa kadar savaş!

Türkiye Halk Kurtuluş Cephesi

Bunun üzerine 26 Mart 1972'de Ordu, Ünye'den Charles Turner ve Gordon Banner isimli 2 İngiliz ile Joe Law isimli 1 Kanadalı ajan kaçırılır.[41] Kızıldere'ye vardıklarında Çayan; Nihat Yılmaz ve Ertan Saruhan'a köyden gidip eylemi gelecek kuşaklara anlatmasını ister. Ama 28 Mart 1972'de Yılmaz ve Saruhan, kullandıkları arabayı uzak bir yerde terk edip tekrar Kızıldere'ye dönerler.[42] Gerillalar 30 Mart 1972'de Tokat, Niksar, Kızıldere köyünde kuşatılır. Askerler gerillalarla konuşmak isterler. Gerillalar kabul eder ve dama çıkarlar. Ama faşistler sözünde durmaz ve gerillalar göründüğü gibi ateş açar. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Merkez Komitesi ve Türkiye Halk Kurtuluş Cephesi Kır Gerillaları Ünitesi Komutanı Mahir Çayan alnından vurularak katledilir.[43] Mahir'in şehit edilişi üzerine gerillalar sinirlenir ve 3 ajanı öldürüp çatışmaya başlarlar.[44] Çatışma sonucu 9 gerilla katledilir.[not 14] Saffet Alp yaralı olarak geçirilir ama evin dışına çıkarılarak kafasından vurularak katledilir.[45][46][47]. Samanlıkta saklanan dönemin diğer THKP-C üyesi Ertuğrul Kürkçü'nün babası ise, oğlunun naaşını ölenler arasında bulamaması üzerine[48] tekrar yapılan arama sonucu 31 Mart 1972'de yakalanır.[49]

Katliamda katledilen gerillalarımız şunlardır:[50]

Katliamdan sonra İngiliz basınının önde gelen gazeteleri "Türk hükümetinin doğru olanı yaptığını" söyledi.[51] Böylece Emperyalist İngilizlerin kendi ajanlarını hiç umursamadığı ortaya çıktı.

Kızıldere Sonrası Eylemleri

  • 3 Mayıs 1972'de Ankara-İstanbul seferini yapan THY'nin DC-9 "Boğaziçi" adlı uçağın Sofya'ya kaçırılması
  • 22 Ekim 1972'de İstanbul-Ankara seferini yapan THY'nin "Truva" adlı uçağın Sofya'ya kaçırılması

Dip Notlar

  1. Aclan Sayılgan, THKP-C'nin kuruluşunu 30 Ekim 1970'te Hanif Sineması'ndaki toplantıya dayandırır (bkz: Türkiye'de Sol Hareketler, Sayfa 361, Doğu Kütüphanesi, İstanbul, 2009). Lakin bu toplantı sadece ayrılığın körüklenmesidir. Diğer THKP-C'liler ise örgütün Aralık 1970'te bir ara kurulduğunu söyler. Dahası örgüt, Elrom'u kaçırana kadar herhangi bir isme sahip değildir.
  2. Cihangir Erdeniz 23 Haziran 1971'de yarbaylığa yükseltilmiştir.
  3. Bu olay sonradan Mahir'in hapiste yazdığı şiirlere de yansıdı ve solaklığından dert yandı.
  4. Cihan Alptekin ve Ömer Ayna THKO'dan, Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı ve Ziya Yılmaz THKP-C'den.
  5. Kaçmasalardı mahkeme sonucunda alınan idam kararının sonucu idam edileceklerdi.
  6. Lakin sonradan tekrardan Ziya Yılmaz, Oğuzhan Müftüoğlu gibi gerillaların yakalanışı ile ikinci dava başlar.
  7. İlhan ve Mahmut, Aktolga ve Küpeli'nin kod adlarıdır.
  8. Bu kod adları sırasıyla Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı, Orhan Savaşçı ve Ertuğrul Kürkçü'ye aittir. Kaynak: THKP-C
  9. Merkez Komite üyeleri aynı zamanda Genel Komite üyesiydi.
  10. Daha sonra Hiram Abas Devrimci Sol üyesi 2 militan tarafından suikast sonucu öldürülür.
  11. Birinci hazırlanan iddianame değil.
  12. Komer'in arabası 3 yıl önce, 1969'da yakılmıştır ve Koray Doğan o dönemde sanık listesinde yer almamıştır.
  13. İronik bir şekilde THKP-C geçmişi içerisinde hakkında en az bilgi olan kişilerden biri Koray Doğan'dır. Sessiz hareket etmesine rağmen arka planda örgüt için önemli görevler yapmıştır.
  14. 2 gerilla THKO'dan diğer 7 gerilla THKP-C'den
  15. Ömer Ayna ve Cihan Alptekin THKO diğer gerillalar THKP-C'den

Kaynakça

  1. "Çayan grubunun davası sona erdi 2 idam 3 müebbet". Hürriyet. 28 December 1971. 
  2. http://www.yuruyus.com/www/turkish/news.php?h_newsid=7213
  3. http://www.teorivepolitika.net/index.php/kitaplar/item/229-71-devrimciliginin-tarihyazimi-i
  4. THKC 1 No'lu Bülteni
  5. http://www.milliyet.com.tr/2005/02/11/son/sonyas10.html
  6. "44 yıl önce öldürülen İsrail Büyükelçisi Elrom kim çıktı". http://odatv.com/44-yil-once-oldurulen-israil-buyukelcisi-elrom-kim-cikti-3110151200.html. 
  7. Feyizoğlu, Turhan (Mart 2012). İki Adalı Hüseyin Cevahir-Ulaş Bardakçı (1. Basım bas.). Alfa Yayınları. ss. 88. ISBN 978-605-106-441-3. 
  8. 8,0 8,1 "Konsolosu serbest bırakın ve sakın silaha sarılmayın". Milliyet. 18 Mayıs 1971. 
  9. "Sadi Koçaş 12 Mart'ı Anlatıyor". Milliyet. 10 Mart 1978. 
  10. "Konsolos 3 kurşunla şakağından öldürüldü". Milliyet. 24 Mayıs 1971. 
  11. Karakaş, Gökhan. "Güney, Çayan'ı bu arabada sakladı". http://www.milliyet.com.tr/guney-cayan-i-bu-arabada-sakladi/gundem/gundemdetay/21.04.2013/1696320/default.htm. 
  12. "Hep o sıkıntı: Yakalanmasaydım belki de Kızıldere katliamı olmazdı". http://www.milliyet.com.tr/-hep-o-sikinti-yakalanmasaydim-belki-de-kizildere-katliami-olmazdi-/pazar/haberdetay/20.02.2011/1354555/default.htm. 
  13. "Korkunç Bekleyiş". Milliyet. 31 Mayıs 1971. 
  14. http://odatv.com/51-saat-suren-sibel-erkan-olayi-1603121200.html
  15. "2 Gerilla Bir Kızı Rehin Tutuyor". Cumhuriyet. 31 Mayıs 1971. 
  16. Feyizoğlu, Turhan (Mart 2012 (Alfa Yayınları'ndaki ilk baskı için)). İki Adalı: Hüseyin Cevahir Ulaş Bardakçı. Alfa Basım Yayın Dağıtım. ss. 40. ISBN 978-605-106-441-3. 
  17. Şensoy, Hasan. "ŞAFAK YARGILANAMAZ CİLT: 2 VII. BÖLÜM THKP-C MLSPB'NİN OLUŞUM VE GELİŞİM SÜREÇLERİ". http://www.barikat-lar.de/kitap/safak%202/bolum7.htm. Erişim tarihi: 23 December 2015. 
  18. http://t24.com.tr/yazarlar/murat-bjedug/44-yil-once-katledilen-huseyin-cevahirin-babasi-anlatiyor-vucudunda-83-kursun-deligi-saydim,12015
  19. Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi, Fasikül 69: 12 Mart ve Silahlı Mücadele. İletişim Yayınları. ss. 2181. 
  20. "İki Şaki Misafir Odasında Vuruldu". Milliyet. 2 Haziran 1971. 
  21. "Ooooh.. Sibel Kurtuldu". Milliyet. 2 Haziran 1971. 
  22. "Burası İstanbul Maltepe". Halk için Kurtuluş (22): 25. 22 Mart 1997. 
  23. Birinci THKP-C İddianamesi
  24. THKP-C İddianamesi
  25. Dündar, Can. "BÜYÜK FİRAR YAZI DİZİSİ". http://candundar.com.tr/m/index.php?Did=30844. 
  26. "Çayan, Ayna, Alptekin dahil beş anarşist kaçtı". Tercüman. 01 Aralık 1971. 
  27. "Mahir Çayan, Cihan Alptekin, Ulaş Bardakçı Ömer Ayna Ziya Yılmaz, KAÇTILAR". Milliyet. 01 Aralık 1971. 
  28. "Çayan hücresi için karar verildi; Necmi Demir ve Dede Ölüme Mahkum Oldu". Tercüman. 28 December 1971. 
  29. "Kurtuluş Cephesi- Mahir Diğer Yazılar". http://www.kurtuluscephesi.com/eris/mahirdiger.html. 
  30. "Mehmet Eymür". http://biyografi.info/kisi/mehmet-eymur?no=m. 
  31. Feyizoğlu, Turhan (Mart 2012 (Alfa Yayınlarında 1. basım)). İki Adalı: Hüseyin Cevahir Ulaş Bardakçı (1. bas.). Alfa Basım Yayın Dağıtım. ss. 108. ISBN 978-605-106-441-3. 
  32. Şentürk, M. Utku. "Mahallemizin en güzel abisi: Ulaş Bardakçı". http://haber.sol.org.tr/soldakiler/mahallemizin-en-guzel-abisi-ulas-bardakci-haberi-88134. 
  33. "19 Şubat 1972: Devrimci önder Ulaş Bardakçı öldürüldü". http://marksist.org/mobile/new.php?id=873. 
  34. "Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi Savaşçısı Ulaş Bardakçı". http://www.kurtuluscephesi.com/kurcep1/ulas.html. 
  35. Hacır, Gürkan. "Bir cinayetin anatomisi: Koray Doğan". http://www.aksam.com.tr/yasam/bir-cinayetin-anatomisi-koray-dogan--109318h/haber-109318. 
  36. http://ozgurluk.info/sehitlerimiz/index-sehitler.html
  37. Bjeduğ, Murat. "Görkemli kaybedenlerin belleği ve Koray Doğan". http://bianet.org/bianet/diger/128464-gorkemli-kaybedenlerin-bellegi-ve-koray-dogan. 
  38. "KORAY DOĞAN 3 Eylül 1947-9 Mart 1972". http://www.tutedarsiv.org/Kapyar/KD.html. 
  39. "Yoldaşlar Bizi Aşın". Halk için Kurtuluş (18): 23. 22 Şubat 1997. 
  40. Feyizoğlu, Turhan (2014). Mahir-On'ların Öyküsü. İstanbul: Cumartezleri Yayınevi. ss. 576. ISBN 978-605-4393-52-7. 
  41. "Öldürülen Anarşistler / Ölen İngilizler". Milliyet. 31 Mart 1972. 
  42. Bjeduğ, Murat. "Mahir Çayan ve arkadaşları ile rehineler Kızıldere'de nasıl öldürüldü?". http://t24.com.tr/yazarlar/murat-bjedug/mahir-cayan-ve-arkadaslari-ile-rehineler-kizilderede-nasil-olduruldu,4906. 
  43. Özbilgen, Füsun (2015). DEVRİMCİLER ÖLMEZ 10'lardan Biri: Sinan Kâzım Özüdoğru Kitabı (1. bas.). İstanbul: Ayrıntı. ss. 12. ISBN 978-975-539-964-5. 
  44. "Samanlıkta sağ ele geçen Kürkçü: İNGİLİZLERİ BİZ ÖLDÜRDÜK". Hürriyet. 1 Nisan 1972. 
  45. Bjeduğ, Mehmet. "Arife Alp: Benim oğlum yaralıyken bile aman dilemedi onlardan...". http://t24.com.tr/yazarlar/murat-bjedug/arife-alp-benim-oglum-yaraliyken-bile-aman-dilemedi-onlardan,4935. 
  46. Alp, Fikret. "Sağken öldürülenlerden biri de abim Saffet Alp'ti". http://t24.com.tr/yazarlar/bilinmeyen/sagken-oldurulenlerden-biri-de-abim-saffet-alp-idi,6434. 
  47. "Üsteğmen Saffet'i kim öldürdü?". http://www.haber7.com/yasam/haber/147939-ustegmen-saffeti-kim-oldurdu. 
  48. Bjeduğ, Murat. "Çatışma çıkmadan önce üzerimizdeki paraları yaktık!..". http://t24.com.tr/yazarlar/murat-bjedug/catisma-cikmadan-once-uzerimizdeki-paralari-yaktik,4924. 
  49. "Kızıldere Katliamı". http://bianet.org/biamag/siyaset/93985-kizildere-katliami. 
  50. Gönül, Burçin. "Kürkçü, Kızıldere iftirasına yanıt verdi". http://www.birgun.net/haber-detay/kurkcu-kizildere-iftirasina-yanit-verdi-60679.html. 
  51. "İngiliz Basını:<<Türk Hükumeti Doğru Yolu Takip Etti>>". Milliyet. 2 Nisan 1972. 

Dış Bağlantılar