Header2.png

VikiSosyalizm'den Bildirimler Alabilirsiniz!
Bunun için sağ alt köşedeki kırmızı beyaz çan sembolüne tıklayınız

Ziya Yılmaz

VikiSosyalizm sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Nuvola apps important yellow.svg.png
Dikkat! Bu maddede ciddi "kaynak eksikliği" olduğu gözlenmektedir. Olguların gerçekliğinin tartışılabilmesi için söz konusu olaylara ait kaynak gösterilmesi gerekmektedir.

Daha fazla bilgi için Nasıl yazı yazılır ve Bilimsel yazı kuralları sayfalarına göz atabilirsiniz.


Ziya Yılmaz, 1965

Ziya Yılmaz, (d. 19 Mart 1938, Fatsa - ö. 4 Ekim 2011, İstanbul) Türkiye İşçi Partisi (TİP) Fatsa ilçe örgütü ve Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) kurucularından ve Karadeniz sorumlularından. [kaynak belirtilmeli]

1984-1989 arası Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) tasfiye sürecine muhalif "Komünist Birlik" ve "10 Eylül Dergisi" kurucularındandır. [kaynak belirtilmeli]

Yaşamı ve mücadelesi

Ziya Yılmaz, 1996
1938 yılında Fatsa'nın Bozdağı isimli Gürcü köyünde dünyaya gelen Ziya Yılmaz, ilk ve orta öğrenimini Fatsa'da tamamladıktan sonra ilçede henüz lise olmamasından kaynaklı, 1955 yılında Karabük'te demiryolu işçisi olan büyük abisinin yanına gitti. 1958 yılında liseden mezun olduktan sonra bir yıl kadar demiryolu işçisi olarak çalıştı. Ardından İstanbul'a Hukuk Fakültesine kaydoldu ancak maddi imkansızlıklar nedeniyle 1959 yılında Ankara'ya geçerek Ankara Yüksek Ticari ve İktisadi İlimler Akademisi'ne kaydoldu. [kaynak belirtilmeli]

1959 yılında, Adnan Menderes başkanlığındaki Demokrat Parti'ye karşı düzenlenen "555K Eylemi" (Beşinci ayın, beşinci gününde, saat beşte Kızılay'da) olarak anılan eyleme katılmıştır. 27 Mayıs 1960 Darbesi sonrası gerçekleşen kimi siyasal tartışmalardan ve olaylardan sonra Türkiye İşçi Partisi üyesi olmuştur. [kaynak belirtilmeli]

1964 yılında mezun olana kadar, Ankara’da hem çalıştı hem de yüksek öğrenimini tamamladı. Sayıştay'da bir buçuk sene memur olarak ve üç buçuk yıl kadar Ordu Talebe Yurdunda müdür olarak çalışmıştır. [kaynak belirtilmeli]

TİP süreci

1665-1967 yılları arasında askerlik yapmış, ardından Fatsa'ya dönerek üç aylık mali müşavirlik sonrasında Yeşil Fatsa Matbaa'yı kurmuş ve Yeşil Fatsa Gazetesi'ni çıkarmaya başlamıştır. [kaynak belirtilmeli] Aynı günlerde, Zeki Şahin'le birlikte Türkiye İşçi Partisi, Fatsa İlçe Örgütü'nü kurmuştur. Partinin Karadeniz'deki en güçlü teşkilatı olmasında önemli sorumluluklar almıştır. 1969 ve 1970 yıllarında Karadeniz'de gerçekleşen pek çok köylü yürüyüşünde ve fındık mitinglerinde Fatsa'lı yoldaşlarıyla birlikte örgütleyici olarak bulunmuştur. Aynı zamanda TİP Orta Karadeniz sorumluluğunu üstlenmiştir. Bu dönemde, Ahmet Atasoy, Nihat Yılmaz [1] , İsmet Öztürk (Çörtük) ve Fikri Sönmez gibi isimlerin sol fikirlerle tanışmasına vesile olmuştur. [kaynak belirtilmeli]

THKP-C Süreci

Yine 1969 ve 1970 yıllarında TİP’in kimi iç tartışmalarını takip edebilme amacıyla Ankara’ya gelip gitmeye başlamıştır. Bu dönemde, bir süredir Fatsa’ya gelen Hüseyin Cevahir aracılığı ile Mahir Çayan’la tanışmış, ardılı dönemde THKP-C olan kurucu kadro ile hareket etmeye başlamıştır. TİP içinde Sosyalist Devrim (SD) – Milli Demokratik Devrim (MDD) ayrışmasında, Mahir Çayan, Yusuf Küpeli, Ulaş Bardakçı, Hüseyin Cevahir, Orhan Savaşçı gibi devrimcilerle birlikte MDD tarafında yer almış [kaynak belirtilmeli] ve bir süre sonra kurulan THKP-C’nin merkez komite üyesi olarak yer almıştır. Aynı zamanda THKP-C’nin, Karadeniz sorumlusu ve örgütün muhasebecisi olmuştur. [kaynak belirtilmeli]THKP-C’nin mali kaynak bulma amacıyla gerçekleştirdiği, 12 Şubat 1971’de Ankara Ziraat Bankası Küçükesat Şubesi soygununda ve 15 Mart 1971’de İstanbul Türk Ticaret Bankası Erenköy Şubesi soygununda yer almıştır. Kısa bir zaman aralığında gerçekleşen bu eylemlerde, banka soygunlarından 75 Bin TL kadar, Mete Has’ın fidye karşılığı salıverilmesinden ise 400 Bin TL kaynak bulunmuştur. [kaynak belirtilmeli]
Gazete haberi

17 Mayıs 1971’de THKP-C’nin kamuoyuna ilan edildiği eylem olan İsrail Baş Konsolosu Ephaim Elrom’un kaçırılması ve öldürülmesi eylemlerinde yer almıştır. Bu eylemin etkisiyle başlayan sürek avında yakalanmıştır. Sarsaryan hanında işkenceli bir sorgudan geçirilmiş fakat ifade vermeyi ret etmiştir. Ardından Maltepe Askeri Cezaevine konulmuştur. THKP-C adına açılmış dava sürerken, 29 Kasım 1971'de Maltepe Askeri Cezaevinden, kazılması iki ay süren 15 metrelik bir tünel aracılığıyla, 4 arkadaşıyla birlikte firar etmiştir. Bu firar eyleminde THKP-C adına Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı ve Ziya Yılmaz; THKO adına Cihan Alptekin ve Ömer Ayna yer almışlardır. [kaynak belirtilmeli]

Firar sürecinde, Yusuf Küpeli ve Münir Ramazan Aktolga’nın THKP-C’den ihraç edilmesinde, Ulaş Bardakçı ile birlikte Mahir Çayan’ın karar mektubuna onay vermiştir. Yakalandığı güne kadar siyasal faaliyetlerine İstanbul’da devam etmiştir. [kaynak belirtilmeli]

19 Şubat 1972 tarihinde, Arnavutköy’de Ulaş Bardakçı’nın öldürüldüğü operasyonla eş zamanlı olarak Fındıkzade’de gerçekleşen operasyonda güvenlik güçleriyle çatışmaya girmiştir. Bu operasyonda MİT kurucusu Hiram Abas’ı ağır yaralamış ve kendisi de üç kurşunla ağır yaralı olarak yakalanmıştır. [kaynak belirtilmeli]
Gazetei haberi

30 Mart 1972’ye kadar Ziverbey köşkünde ağır işkencelere tâbi tutulmuştur. Kızıldere katliamının ardında, Selimiye Kışla Cezaevinde 1973 sonlarına kadar hücrede, tecrit altında tutulmuştur. [kaynak belirtilmeli]THKP-C bünyesinde bulunduğu eylemler sebebiyle 1972 yılında idam cezasına çarptırılmış, idam kararı TBMM’de onanma aşamasındayken, 1974 affı ile cezası önce müebbet hapis cezasına, sonra 30 yıla çevrilmiştir. Çoğunluğu Niğde Cezaevinde, 15 yıl süren mahpusluğun ardından 21 Mart 1986 tarihinde Malatya E Tipi Cezaevinden tahliye olmuştur. [kaynak belirtilmeli]

1980’li yılların sonunda TKP’ye muhalif 10 Eylül Dergisi'ni çıkarmıştır. [kaynak belirtilmeli]

Ölümü

5 Ekim 2011 tarihinde, cezaevi günlerinden kalma astım ve zatürre hastalıkları nedeniyle İstanbul Süreyyapaşa Hastanesinde hayata gözlerini yummuştur. Cenazesi bir gün sonra Fatsa’dan kaldırılmış, cenaze sebebiyle Fatsa’nın her iki giriş yönüne kontrol noktaları kurulmuş, kimi araçların ilçeye girişine izin verilmemiştir. [kaynak belirtilmeli]

Ziya Yılmaz'a dair bilgiler

  • Fatsa’da Zeki Şahin’le kurduğu Türkiye İşçi Partisi ilçe teşkilatıyla başladığı siyasal serüveni, kısa bir zaman sonra tüm Karadeniz’i kapsayan, devrimci bir süreç haline geldi. O süreçte sahibi olarak yayınlamaya başladığı Yeşil Fatsa isimli yerel gazete bölgenin en çok okunan ve takip edilen yayını oldu. TİP’te çeşitli ayrılıklar baş göstermeden kısa süre önce Karadeniz’de ilk kez gerçekleşen çeşitli köylü yürüyüşleri ve dönemin en kitlesel eylemlerinden olan Fındık mitingleri gibi eylemlerin doğrudan örgütleyici olarak bulundu. 1970’lerin sonunda Fatsa başta olmak üzere Karadeniz’in pek çok bölgesinde atılıma geçen devrimci hareketin temellerini atan insanlardandı. [kaynak belirtilmeli]
  • THKP-C’nin henüz kamuoyuna ilan edilmedi günlerde, gelmekte olan 12 Mart Cuntasına karşı, çeşitli hazırlık süreçlerinde yer almıştır. Karadeniz’de orta ölçekli bir gerilla hareketinin hazırlanabilmesi için, ağırlığı Fatsa’lı devrimcilerden oluşan bir ekiple, çeşitli tarihlerde kır eğitimi sürecinin sorumluluğunu almıştır. Bu çalışmaların “erken” bulunmasıyla birlikte kır gerillası fikri, arka plana atılmıştır. Yine muhtemel bir darbeye mali anlamda hazırlıklı olabilme adına, Karadeniz bölgesi boyunca kurulan çeşitli işyerlerinin açılmasını sağlamıştır. Bunlardan en bilineni Abdullah Ceceloğlu’nun açtığı işyerleridir. [kaynak belirtilmeli]
  • THKP-C’nin gerçekleştirdiği -ikisi başarılı, biri başarısız olmuş- üç banka soygununda yer almıştır. Mete Has’ın kaçırılması eyleminde pasif rol almış, Elrom’un kaçırılması ve öldürülmesi eylemlerinde bulunmuştur. [kaynak belirtilmeli]
  • 19 Şubat 1972 günü yaralı olarak yakalandığında, sanılanın aksine Ulaş Bardakçı ile aynı evlerde değil, bilinçli bir tercihle ayrı evlerde bulunuyorlardı. [kaynak belirtilmeli] Eş zamanlı olarak gerçekleşen operasyonlarda, Ulaş Bardakçı Arnavutköy’de öldürülmüş, Ziya Yılmaz Fındıkzade’de ağır yaralı olarak yakalanmıştır. [kaynak belirtilmeli] Fındıkzade’de gerçekleşen operasyonda MİT kurucusu Hiram Abas’ı ağır yaraladığı için, Ziverbey köşkünde, Özel Harp Dairesi tarafından uygulanan işkence dozajı daha da arttırılmıştır. Bu süreçte herhangi bir bilgi vermeyi ret etmiştir. [kaynak belirtilmeli]
  • Sıkıyönetim Mahkemesi tarafından, “Anayasal düzeni silah zoruyla değiştirmeye kalkışmak” suçundan idam cezasına çarptırılmıştır. Karar, iki hafta içinde, üç mahkeme oturumunda alınmıştır. Yeniden yargılanma talebi 1974 affı sonrasında kabul edilmiştir. [kaynak belirtilmeli]
  • 1974 yılı itibariyle tüm malvarlığına devlet tarafından el konulmuştur. Bu malvarlıkları Fatsa’da bulunan bir matbaa atölyesi ve kendi köyündeki, dört kardeşin miras hakkı bulunduğu bir köy evidir. [kaynak belirtilmeli]
  • Ziya Yılmaz’ın infaz kanununa göre hesaplanan cezasının 13 Ağustos 1983’te dolduğu, yaklaşık 3 yıl fazladan yattığı da tahliye kararına bilgi olarak eklenmiştir. [kaynak belirtilmeli]
  • Yukarıda isimleri anılan devrimciler gibi, İsmet Öztürk (Çörtük), Şener Şadi gibi daha pek çok Karadeniz’li insanın sol ve devrimci fikirlerle tanışmasında, süreçte çeşitli görevler almalarında birinci dereceden etkili olmuştur. [kaynak belirtilmeli]
  • Ziya Yılmaz 1991 yılında Ankara’ya taşınmış hayata gözlerini yumana kadar, eşi Saliha Yılmaz ve kedi dostlarıyla Ankara’da ikamet etmiştir. [kaynak belirtilmeli]
  • Ziya Yılmaz’ın mezar taşında “Devrim için yaşadı, devrim için savaştı” yazmaktadır. [kaynak belirtilmeli]

Literatürde Ziya Yılmaz

  • Mutluay, Barış. (2014). TİP'ten THKP-C'ye, Fatsa'dan Türkiye'ye: Ziya Yılmaz. Ankara: Notabene Yayınevi.
  • Düzgören, Koray. (1988). THKP-C ve Kızıldere. İstanbul: BDS Yayınları.
  • Öztürk, İsmet. (2010). THKP-C'den Kurtuluş'a Mücadele Hayatım. Ankara: Dipnot Yayınevi.
  • Dikmen, Şansal. (2014). Fırtınalı Denizin Kıyısında. İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
  • Öztürk, Sırrı. (1993). 12 Mart 1971'den Portreler. İstanbul: Sorun Yayıncılık.
  • Amaç, Muzaffer Faik. (1971). Çayan Davası. İstanbul: Yücel yayınları.
  • Yalçın, Soner ve Yurdakul, Doğan. (1999). Bay Pipo. Bir MİT Gürevlisinin Sıradışı Yaşamı: Hiram Abas. İstanbul: Doğan Kitap.
  • Bilinmiyor. (1987). THKP-C Doğuşu ve İlk Eylemleri. 1987: Kaynak Yayınları.
  • Bilinmiyor. (1976). Türkiye Halk Kurtuluş Parti-Cephesi: Dava Dosyası, Yazılı Belgeler. İstanbul: Yar Yayınları.

Ayrıca bakınız

Kaynakça